Lektion 08 — Flexion im nominalen Satzglied

Wortliste

Nr.	Tibetisch	Wylie	Wortart	Bedeutung
1	དེ་	de	DemPron	der; die; jener; jene
2	འདི་	'di	DemPron	der; die; dieser; diese
3	དམ་པ་	dam pa	Adj.	edel; ausgezeichnet
4	ཞུ་བ་	zhu ba	tdV; 1.,3.SF	fragen; bitten; Frage; Bitte
5	འབུལ་བ་	'bul ba	tdV; 1.SF	geben; Gabe
6	གསེར་	gser	Sbst	Gold
7	རྙེད་པ་	rnyed pa	tmdV; 1.,2.,3.SF	erlangen
8	རིང་བསྲེལ་	ring bsrel	Sbst	Reliquie
9	བྱུང་བ་	byung ba	tmdV; 2.SF	erscheinen
10	མི་	mi	Sbst / NegPart / NegPrae	Mensch; Person; Mann; nicht; Un- / Nicht-
11	ནག་པོ་	nag po	Adj.	schwarz
12	ཅིག་	cig	IndPart	ein
13	དམར་པོ་	dmar po	Adj.	rot
14	གྲུབ་པ་	grub pa	tmdV; 2.SF	verwirklicht sein; vollendet sein; Verwirklichung; Verwirklichter; Skt. siddha
15	ཐོབ་པ་	thob pa	tmdV; 2.SF	finden; bekommen
16	གྲུབ་ཐོབ་	grub thob	Sbst	Verwirklichter; Skt. siddha
17	རིམ་པ་	rim pa	Sbst	Stufe
18	ཡི་གེ་	yi ge	Sbst	Buchstabe; Text; Brief
19	མཁས་པ་	mkhas pa	tmdV; 1.,2.,3.SF / Adj.	gelehrt sein; gelehrt; Gelehrter
20	གཅེན་པོ་	gcen po	Sbst	aelterer Bruder
21	གོང་མ་	gong ma	Adj. / Sbst	oberer; frueherer; hoechster; Kaiser
22	མཛད་པ་	mdzad pa	resp.; 1.,2.,3.SF	machen; Tat; Handlung (resp.)
23	རྒྱ་བ་	rgya ba	Adj.	umfangreich; weit
24	བཟང་པོ་	bzang po	Adj.	gut
25	གནས་	gnas	Sbst	Ort, Wohnort, Aufenthaltsort
26	གསུང་བ	gsung ba	resp.; tdV; 1.,3.SF	reden (resp.); Rede
27	ཁྱོད་	khyod	PersPron, 2. Pers.	du
28	རྣལ་འབྱོར་	rnal 'byor	Sbst	Skt. yoga
29	རྣལ་འབྱོར་པ་	rnal 'byor pa	Sbst	Skt. yogin
30	བདག་	bdag	PersPron, 1.Pers., eleg.	Selbst; ich
31	རྩམ་པ་	rtsam pa	Sbst	rTsam pa (geroestetes Gerstenmehl)
32	ཕུལ་	phul	Sbst	phul (Hohlmass)
33	མར་	mar	Sbst	Butter
34	ཁལ་	khal	Sbst	khal (Hohlmass)
35	ཆུ་བོ་	chu bo	Sbst	Fluss; Strom
36	སློབ་དཔོན་	slob dpon	Sbst / NZ	Lehrmeister; Slob dpon; Skt. acarya
37	དགེ་བཤེས་	dge bshes	NZ	dGe bshes
38	དཔོན་སློབ་	dpon slob	Sbst	kurz fuer: dpon po dang slob ma. Lehrer [und] Schueler
39	ས་ཕྱོགས་	sa phyogs	Sbst	Gegend
40	ཐམས་ཅད་	thams cad	IndPron	alle
41	ཀུན་	kun	IndPron	alle
42	མང་པོ་	mang po	IndPron	viele
43	ཆོས་	chos	Sbst	religioese Lehre; Skt. dharma
44	བཙུན་པ་	btsun pa	Adj.	achtbar; ehrwuerdig
45	ཆུང་བ་	chung ba	Adj.	klein; gering
46	རྙིང་པ་	rnying pa	Adj.	alt
47	མཐའ་	mtha'	Sbst	Grenze; Ende
48	མཐའ་དག་	mtha' dag	IndPron	alle
49	བཀའ་	bka'	Sbst (resp.)	Rede; Anordnung; Wort
50	བཀའ་འབུམ་	bka' 'bum	Sbst	literarisches Gesamtwerk (wtl. "hunderttausend Reden")
51	ཚང་མ་	tshang ma	Adj. / IndPron	vollstaendig; alle
52	རྣལ་འབྱོར་མ་	rnal 'byor ma	Sbst	Skt. yogini
53	གཞན་	gzhan	IndPron	andere
54	འགའ་རེ་	'ga' re	IndPron	einige
55	འགའ་ཞིག་	'ga' zhig	IndPron	einige
56	གྲྭ་པ་	grwa pa	Sbst	[Moenchs]schueler; Moench
57	ཁ་ཅིག་	kha cig	IndPron	einige
58	གསོལ་བ་	gsol ba	tdV; 1.,2.,3.SF	bitten; beten; Bitte; Gebet
59	མང་པོ་	mang po	IndPron	viele
60	དུ་མ་	du ma	IndPron	viele
61	མང་དུ་	mang du	IndPron	viele (kurz fuer: mang po du ma)
62	སྒྲུབ་པ་	sgrub pa	tdV; 1.SF	vollbringen; vollziehen; Praktizierender
63	སྒྲུབ་པ་པོ་	sgrub pa po	Sbst	Praktizierender
64	རེ་རེ་	re re	IndPron	jede(r) einzelne
65	སྡེ་	sde	Sbst	Abteilung; Gemeinde
66	ཆོས་སྡེ་	chos sde	Sbst	religioese Gemeinde
67	སོ་སོ་	so so	IndPron	einzelne
68	སྡེ་པ་	sde pa	Sbst	Gemeindevorsteher

[Quelle: Lekt_08 WL, Nr. 1-68]

Grammatik

1. Natuerliches Geschlecht (Sexus)

a. Substantiv

Tibetisch	Wylie	Erklaerung
ཡུལ་	yul	W: Land. G: einsilbiges unbelebtes Konkretum.
ཁང་པ་	khang pa	W: Haus. G: zweisilbiges unbelebtes Konkretum.
སེམས་	sems	W: Geist. G: einsilbiges Abstraktum.
ཐོག་མ་	thog ma	W: Anfang. G: zweisilbiges Abstraktum.
མི་	mi	W: Mensch.
ཡབ་	yab	W: Vater (resp.)
ཡུམ་	yum	W: Mutter (resp.)
རྣལ་འབྱོར་པ་	rnal 'byor pa	W: Yoga-Ausuebender (mask.; Skt. yogin). G: rnal 'byor: Skt. yoga. -pa: NomSuf.
རྣལ་འབྱོར་མ་	rnal 'byor ma	W: Yoga-Ausuebende (fem.; Skt. yogini). G: rnal 'byor: yoga. -ma: NomSuf.
རྒྱལ་པོ་	rgyal po	W: Koenig (mask.). G: rgyal: siegreich sein. -po: NomSuf.
རྒྱལ་མོ་	rgyal mo	W: Koenigin (fem.). G: rgyal: siegreich sein. -mo: NomSuf.
ཡུལ་པ་	yul pa	W: Einwohner (mask.); Einwohnerin (fem.). G: yul: Land. -pa: NomSuf.
བདག་པོ་	bdag po	W: Besitzer (mask.). G: bdag: Selbst; Herr. -po: NomSuf.
གར་མ་	gar ma	W: Taenzerin (fem.). G: gar: Tanz. -ma: NomSuf.
བདག་མོ་	bdag mo	W: Besitzerin (fem.). G: bdag: Selbst; Herr. -mo: NomSuf.
སློབ་མ་	slob ma	W: Schueler (mask.); Schuelerin (fem.). G: slob: lernen (tdV; 1.SF). -ma: NomSuf.
བླ་མ་	bla ma	W: direkter geistlicher Lehrer (mask.). G: bla: das Hoehere. -ma: NomSuf.
ལྷ་	lha	W: Gottheit (mask.).
ལྷ་མོ་	lha mo	W: Goettin (fem.). G: lha: Gottheit. -mo: NomSuf.

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 1]

b. Adjektiv

Tibetisch	Wylie	Analyse	Uebersetzung
ལྟས་བཟང་པོ་ [...]	ltas bzang po	W: ltas: Vorzeichen; Omen. bzang po: gut. G: ltas \<Sbst\> bzang po \<AdjAttr\> [...]	gutes Vorzeichen
[...] གདམས་པ་ཟབ་མོ་ [...]	gdams pa zab mo	W: gdams pa: Unterweisung. zab mo: tief. G: [...] gdams pa \<Sbst\> zab mo \<AdjAttr\> [...]	tiefgruendige Unterweisung
ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་ [...]	lha khang chen po	W: lha khang: Tempel. chen po: gross. G: lha khang \<Sbst\> chen po \<AdjAttr\> [...]	grosser Tempel
ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ [...]	lha khang chen mo	W: lha khang: Tempel. chen mo: gross. G: lha khang \<Sbst\> chen mo \<AdjAttr\> [...]	grosser Tempel
[...] བདག་པོ་ཆེན་པོ་ [...]	bdag po chen po	W: bdag po: Besitzer. chen po: gross. G: bdag po \<Sbst\> chen po \<AdjAttr\> [...]	grosser Besitzer
[...] བདག་མོ་ཆེན་མོ་ [...]	bdag mo chen mo	W: bdag mo: Besitzerin. chen mo: gross. G: [...] bdag mo \<Sbst\> chen mo \<AdjAttr\> [...]	grosse Besitzerin
ལྷ་མོ་དཀར་མོ་ [...]	lha mo dkar mo	W: lha mo: Goettin. dkar mo: weiss. G: lha mo \<Sbst\> dkar mo \<AdjAttr\> [...]	weisse Goettin
[...] རྣལ་འབྱོར་པ་བཟང་པོ་ [...]	rnal 'byor pa bzang po	W: rnal 'byor pa: Yogin. bzang po: gut. G: [...] rnal 'byor pa \<Sbst\> bzang po \<AdjAttr\> [...]	guter Yogin
[...] སྒོམ་མ་རྒན་མོ་ [...]	sgom ma rgan mo	W: sgom ma: Meditierende. rgan mo: alt. G: [...] sgom ma \<Sbst\> rgan mo \<AdjAttr\> [...]	alte Meditierende
[...] རྗེ་བཙུན་པ་ [...]	rje btsun pa	W: Herr(in). btsun pa: ehrwuerdig. G: [...] rje \<Sbst\> btsun pa \<AdjAttr\> [...]	ehrwuerdiger Herr
[...] རྗེ་བཙུན་མ་ [...]	rje btsun ma	W: Herr(in). btsun ma: ehrwuerdig. G: [...] rje \<Sbst\> btsun ma \<AdjAttr\> [...]	ehrwuerdige Herrin

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 2]

2. Numerus (in Gruppenflexion)

Tibetisch	Wylie	Analyse	Uebersetzung
[...] རི་བོ་ [...]	ri bo	W: ri bo: Berg. G: [...] ri bo \<Sbst\> [...].	Berg (Sing.); Berge (Pl.)
[...] རི་གཅིག་ [...]	ri gcig	W: ri: Berg. gcig: eins (ZW). G: [...] ri \<Sbst\> gcig \<KZ\> [...]	ein Berg
སངས་རྒྱས་རྣམས་ [...]	sangs rgyas rnams	W: sangs rgyas: Erwachter. -rnams: PlSuf. G: sangs rgyas \<Sbst\> rnams \<PlSuf\> [...]	Erwachte.
ལོ་གསུམ་ [...]	lo gsum	W: lo: Jahr. gsum: drei (KZ). G: lo \<Sbst\> gsum \<KZ\> [...]	drei Jahre.
[...] བོད་པ་གཉིས་རྣམས་ [...]	bod pa gnyis rnams	W: bod pa: Tibeter. gnyis: zwei (ZW). -rnams: PlSuf. G: [...] bod pa \<Sbst\> gnyis \<KZ\> rnams \<PlSuf\> [...]	zwei Tibeter
[...] དགྲ་བཅོམ་པ་བདུན་བརྒྱ་རྣམས་ [...]	dgra bcom pa bdun brgya rnams	W: dgra bcom pa: "Feindzerstoerer" (Skt. arhat) bdun brgya: siebenhundert. -rnams: PlSuf. G: [...] dgra bcom pa \<Sbst\> bdun brgya \<KZ\> rnams \<PlSuf\> [...]	siebenhundert Arhats.

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 3]

3. Kasus (in Gruppenflexion)

Beispiel Ergativ:

སློབ་དཔོན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ [...]

W: slob dpon: Lehrmeister. de: der; jener (DemPron). gnyis: zwei (ZW). -kyis: Kasussuffix zur Kennzeichnung des Agens.
G: slob dpon de gnyis kyis \<S:Erg\> [...]
Ue: jene/die zwei Lehrmeister (als Agens der Verbalhandlung)

Beispiel Dativ:

བོན་པོ་ཅིག་ལ་ [...]

W: bon po: Anhaenger der Bon-[Religion]. -cig: IndPart. -la: KSuf zur Kennzeichnung des Rezipienten.
G: bon po cig la \<iO:Dat\> [...]
Ue: [fuer] einen Bon-Anhaenger (als Rezipient der Verbalhandlung)

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 3]

Die Wortstellung im nominalen Satzglied in der Uebersicht

Pos.	Bezeichnung	Flexionskategorie
1	Substantiv (Sbst)	Sexus
2	Adjektivattribut (AdjAttr)	Sexus
3	Partizipattribut (PartAttr)
4	Demonstrativpronomen (DemPron)
5a	Massangabe
5b	Mengenangabe
6a	Pluralsuffix (PlSuf)	Numerus
6b	Einzahl mittels Numeral "eins" oder Indefinitpartikel (IndPart)	Numerus
7	Indefinitpronomen (IndPron)
--	KSuf / PP	Kasus

Beispiele:

[...] ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ [...]

W: lha: Gottheit. chen po: gross. -rnams: PlSuf. -kyis: KSuf.
G: lha \<Sbst\> chen po \<AdjAttr\> rnams \<PlSuf\> kyis \<KSuf\>
Ue: [die] grossen Goetter (als Agens des Satzes)

ལྷ་མོ་དཀར་མོ་ཞིག་གིས་ [...]

W: lha mo: Goettin. dkar mo: weiss. -zhig: IndPart. -gis: KSuf.
G: lha mo \<Sbst\> dkar mo \<AdjAttr\> zhig \<IndPart\> gis \<KSuf\>
Ue: eine weisse Goettin (als Agens des Satzes)

1. Substantiv als Bezugswort des nominalen Satzglieds

[...] རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ [...]

W: rgyal po: Koenig (mask.). -rnams: PlSuf. -kyis: KSuf.
G: rgyal \<AblSt\> -po \<NomSuf\> -rnams \<PlSuf\> -kyis \<Kasussuffix zur Kennzeichnung des Agens\>.
Ue: [die] Koenige (als Agens des Satzes)

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 4]

Detaillierte Positionen im nominalen Satzglied

2. Adjektivattribut

[...] དགོན་པ་ཆེན་པོ་ [...]

W: dgon pa: Kloster. chen po: gross.
G: [...] dgon pa (Sbst). chen po (AdjAttr) [...]
Ue: [das] grosse Kloster

བདག་མོ་ཆེན་མོ་ [...]

W: bdag mo: Herrin (fem.). chen mo: gross; bedeutend.
G: [...] bdag mo \<Sbst\> chen mo \<AdjAttr\> [...]
Ue: [die] bedeutende Herrin

[...] སྦྲུལ་ནག་པོ་ཆེན་པོ་ [...]

W: sprul: Schlange. nag po: schwarz; chen po: gross.
G: [...] sbrul \<Sbst\> nag po \<AdjAttr\> chen po \<AdjAttr\> [...]
Ue: [die] grosse schwarze Schlange

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 5]

3. Partizipattribut

རྡོ་རིང་འགྱེལ་བ་དེ་ [...]

W: rdo: Stein. ring: lang. 'gyel ba: umfallen (tmdV; 1.,2.,3. SF). de: jener/der (DemPron). [...]
G: rdo \<Sbst\> ring \<AdjAttr\> 'gyel pa \<PartAttr\> de \<DemPron\> [...]
Ue: die umgestuerzte Steinstele

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 5]

4. Demonstrativpronomen

Tibetisch	Wylie	Bedeutung
དེ་	de	jener / jene / jenes (bezeichnet in Opposition das raeumlich Entferntere); der / die / das
འདི་	'di	dieser / diese / dieses (bezeichnet in Opposition das raeumlich Naehere); der / die / das

Beispiele:

[...] གདམས་པ་ཟབ་མོ་འདི་ [...]

W: gdams pa: muendliche Unterweisung. zab mo: tiefgruendig. 'di: die/diese.
G: [...] gdams pa \<Sbst\> zab mo \<AdjAttr\> 'di \<DemPron\> [...]
Ue: diese/die tiefgruendige Unterweisung

དེ་ཉིན་ [...]

W: de: jener (DemPron). nyin: Tag.
G: de \<SbstAttr\> nyin \<Sbst\> [...]
Ue: [an] jenem Tag

Zusammengesetzte Formen:

Tibetisch	Wylie	Bedeutung
དེ་ག་ / འདི་ག་	de ga / 'di ga	jener da; der da / dieser da; der da
དེ་ཀོ་ / འདི་ཀོ་	de ko / 'di ko	jener da; der da / dieser da; der da
དེ་རྣམས་ / འདི་རྣམས་	de rnams / 'di rnams	jene / diese
དེ་དག་ / འདི་དག་	de dag / 'di dag	jene / diese
དེ་ཚོ་ / འདི་ཚོ་	de tsho / 'di tsho	jene / diese
དེ་གཉིས་ / འདི་གཉིས་	de gnyis / 'di gnyis	jene zwei / diese zwei
དེ་ཀུན་ / འདི་ཀུན་	de kun / 'di kun	alle jene / alle diese

Beispiel:

ཆོ་ག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ [...]

W: cho ga: Ritual. de: jener/der (DemPron). -dag: PlSuf. thams cad: alle (IndPron).
G: cho ga \<Sbst\> de \<DemPron\> dag \<PlSuf\> thams cad \<IndPron\> [...]
Ue: alle jene Rituale [...]

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 5-6]

5. Mass- und Mengenangaben

[...] ནས་ཁལ་བརྒྱད་ [...]

W: nas: Gerste. khal: *khal* (Hohlmass). brgyad: acht (ZW).
G: [...] nas \<Sbst\> khal brgyad \<MM\> [...]
Ue: acht *khal* Gerste

[...] མི་གསུམ་ [...]

W: mi: Mensch. gsum: drei (ZW).
G: [...] mi \<Sbst\> gsum \<KZ\> [...]
Ue: drei Menschen

[...] བླ་མ་དམ་པ་དེ་གཉིས་ [...]

W: bla ma: Lehrer. dam pa: ausgezeichnet. de: jener/der (DemPron). gnyis: zwei (ZW).
G: [...] bla ma \<Sbst\> dam pa \<AdjAttr\> de \<DemPron\> gnyis \<KZ\> [...] (DN: 630)
Ue: jene/die zwei ausgezeichneten Lehrer

[...] སྟོན་པ་གཉིས་པ་དེ་ [...]

W: ston pa: Lehrer. gnyis pa: zweiter (OZ). de: jener/der (DemPron).
G: [...] ston pa \<Sbst\> gnyis pa \<OZ\> de \<DemPron\> [...]
Ue: jener/der zweite Lehrer

དཔོན་སློབ་གཉིས་པོ་དེ་ [...]

W: dpon [po]: Lehrer. slob [ma]: Schueler. gnyis po: zwei (KZ). de: jene/die (DemPron.)
G: dpon slob \<Sbst\> gnyis po \<KZ\> de \<DemPron\> [...]
Ue: jene/die zwei, [das sind] Lehrer und Schueler

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 6]

6a. Angabe der Mehrzahl

དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ [...]

W: dge ba'i bshes gnyen: spiritueller Freund. chen po: gross; bedeutend. de: jener/der (DemPron). -rnams: PlSuf.
G: dge ba'i bshes gnyen \<Sbst\> chen po \<AdjAttr\> de \<DemPron\> rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: jene/die spirituellen Freunde

1) Pluralsuffix རྣམས་ (-rnams)

བོད་པ་གཉིས་རྣམས་ [...]

W: bod pa: Tibeter. gnyis: zwei (ZW). -rnams: PlSuf.
G: bod pa \<Sbst\> gnyis \<KZ\> rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: zwei Tibeter

དེ་རྣམས་ / འདི་རྣམས་ (de rnams) / ('di rnams) — jene / diese

དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ [...]

W: dngos po: Dinge. 'di: diese/die (DemPron). -rnams: PlSuf.
G: dngos pa \<Sbst\> 'di \<DemPron\> rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: die Dinge

ཁྱེད་རྣམས་ [...]

W: khyed: du (resp.). -rnams: PlSuf.
G: khyed \<Sbst\> rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: Ihr

2) Pluralsuffix དག་ (-dag)

བླ་མ་མཁས་པ་དག་ [...]

W: bla ma: Lehrer. mkhas pa: gelehrt. -dag: PlSuf.
G: bla ma \<Sbst\> mkhas pa \<AdjAttr\> dag \<PlSuf\> [...]
Ue: [die] gelehrten Lehrer

དེ་དག་ / འདི་དག་ (de dag) / ('di dag) — jene / diese

[...] དོན་འདི་དག་ [...]

W: don: Bedeutung. 'di: diese/die (DemPron). -dag: PlSuf.
G: [...] don \<Sbst\> 'di \<DemPron\> dag \<PlSuf\> [...]
Ue: die/diese Bedeutungen

[...] དེ་དག་རྣམས་ [...]

W: de: jener/der (DemPron). -dag: PlSuf. -rnams: PlSuf.
G: [...] de \<Sbst\> cag rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: jene/die

3) Pluralsuffix ཚོ་ (-tsho)

ཁྱེད་ཚོ་ [...]

W: khyed: du (resp.). -tsho: PlSuf.
G: khyed \<Sbst\> tsho \<PlSuf\> [...]
Ue: Ihr

རྣལ་འབྱོར་པ་ཚོ་ [...]

W: rnal 'byor pa: Yogin. -tsho: PlSuf.
G: rnal 'byor pa \<Sbst\> tsho \<PlSuf\> [...]
Ue: [die] Yogins

[...] ཆོས་འདི་ཚོ་ [...]

W: chos: religioese Lehre. 'di: diese/die (DemPron). -tsho: PlSuf.
G: [...] chos \<Sbst\> 'di \<DemPron\> tsho \<PlSuf\> [...]
Ue: die/diese religioesen Lehren

[...] འབུམ་ཚོ་ [...]

W: 'bum: einhunderttausend (ZW). -tsho: PlSuf.
G: [...] 'bum \<Sbst\> tsho \<PlSuf\> [...]
Ue: eine Schar von einhunderttausend

4) Pluralsuffix ཅག་ (-cag)

བདག་ཅག་ [...]

W: bdag: selbst; ich (PersPron). -cag: PlSuf.
G: bdag \<Sbst\> cag \<PlSuf\> [...]
Ue: wir

[...] bdag cag rnams [...]

W: bdag: selbst; ich (PersPron). -cag: PlSuf. -rnams: PlSuf.
G: [...] bdag \<Sbst\> cag rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: wir

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 7-8]

6b. Indefinitpartikel ཅིག (-cig)

[...] སྦྲུལ་དཀར་པོ་ཞིག་ [...]

W: sprul: Schlange. dkar po: weiss. -zhig: ein (IndPart).
G: [...] sprul \<Sbst\> dkar po \<AdjAttr\> -zhig \<IndPart\> [...]
Ue: eine weisse Schlange

[...] རིམ་པ་ལྔ་ཞིག་ [...]

W: rim pa: Stufe. lnga: fuenf. -zhig: eine [Gruppe].
G: [...] rim pa \<Sbst\> lnga \<KZ\> -zhig \<IndPart\> [...]
Ue: eine Gruppe von fuenf Stufen

Das Morphem ཅིག (-cig) und seine Allomorphe:

Silbenende	Allomorph	Beispiel
-ག་ / -ད་ / -བ་ / -ད་ (auch als Postfinalskript)	ཅིག་	སྟབ་ཅིག་
-ང་ / -ན་ / -མ་ / -འ་ / -ར་ / -ལ་	ཞིག་	མགུར་ཆོས་ཞིག་
-ས་	ཤིག་	ཆོས་ཤིག་
Vok.	ཞིག་ / ཅིག་	དཀར་པོ་ཞིག་ / བུ་མོ་ཅིག་

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 9]

7. Indefinitpronomen

Tibetisch	Wylie	Bedeutung	Anmerkung
ཀུན་	kun	alle	einsilbiges Wort: Lexem
ཚང་མ་	tshang ma	alle	zweisilbiges Wort: Lexem mit Ableitungssuffix
ཐམས་ཅད་	thams cad	alle	zweisilbiges Wort: zwei Lexeme

Uebersicht der Indefinitpronomen:

Bedeutung	Tibetisch	Wylie
alle, saemtliche	ཐམས་ཅད་ / ཀུན་ / མཐའ་དག་ / མ་ལུས་པ་ / ཚང་མ་	thams cad, kun, mtha' dag, ma lus pa, tshang ma
einige, ein paar, manche	འགའ་ / འགའ་ཞིག / ཁ་ཅིག་ / འགའ་ཤས་ / ཁ་ཤས་ / ལ་ལ་	'ga', 'ga' zhig / kha cig, 'ga' shas / kha shas, la la
viele, zahlreiche	མང་པོ་ / དུ་མ་ / མང་དུ་	mang po, du ma, mang du
jede(r) / jeder einzelne	རེ་ / རེ་རེ་	re / re re
einzelne	སོ་སོ་	so so

Beispiele:

[...] བཤད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ [...]

W: bshad pa: Erklaerung. de: jene/die (DemPron). -dag: PlSuf. thams cad: alle (IndPron).
G: [...] bshad pa \<Sbst\> de \<DemPron\> dag \<PlSuf\> thams cad \<IndPron\> [...]
Ue: alle jene Erklaerungen

ཆོས་རྣམས་ཀུན་ [...]

W: chos: religioese Lehre. -rnams: PlSuf. kun: alle (IndPron).
G: chos \<Sbst\> rnams \<PlSuf\> kun \<IndPron\> [...]
Ue: alle religioesen Lehren

[...] གདམས་པ་རྣམས་མང་དུ་ [...]

W: gdams pa: Unterweisung. -rnams: PlSuf. mang du: viele (IndPron).
G: gdams pa \<Sbst\> rnams \<PlSuf\> mang du \<IndPron\> [...]
Ue: viele Unterweisungen

གསུང་རབ་མང་པོ་རྣམས་ [...]

W: gsung: Rede. rab: vorzueglich. mang po: viele (IndPron). -rnams: PlSuf.
G: gsung \<Sbst\> rab \<AdjAttr\> mang po \<IndPron\> rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: viele vorzuegliche Reden

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 9-10]

Das Pronomen རང་ (rang) als Betonungswort "selbst" im nominalen Satzglied

རྒྱལ་པོ་རང་གིས་ [...]

W: rgyal po: Koenig. rang: selbst (Pron). -gis: KSuf.
G: rgyal po \<Sbst\> rang \<Pron\> gis \<KSuf\> [...]
Ue: der Koenig selbst (als Agens des Satzes)

ཁྱེད་རང་རྣམས་ [...]

W: khyed: du (resp.; PersPron). rang: selbst (Pron). -rnams: PlSuf. [...]
G: khyed \<PersPron\> rang \<Pron\> rnams \<PlSuf\> [...]
Ue: Ihr selbst

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 10]

Das Pronomen ཉིད་ (nyid)

[...] ཉིད་ཀྱིས་ [...]

W: nyid: selbst (Pron). -kyis: KSuf.
G: nyid \<Pron\> -kyis \<ErgSuf\> [...]
Ue: jemand selbst (als Agens des Satzes)

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 10]

Die Kennzeichnung der syntaktischen Funktion des Satzglieds

[...] སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ [...]

W: skyes bu: Lebewesen. chen po: gross; bedeutend. -rnams: PlSuf. -kyis: KSuf.
G: [...] skyes bu \<Sbst\> chen po \<AdjAttr\> rnams \<PlSuf\> kyis \<KSuf\> [...]
Ue: [die] bedeutenden Lebewesen (als Agens des Satzes)

[Quelle: Lekt_08 HO, S. 10]

Uebungen

Aufgabe: Bestimmen Sie die Funktion der Konstituenten im nominalen Satzglied und uebersetzen Sie die Phrasen.

Nr.	Tibetisch
1	སློབ་མ་དེ་དག་ [...]
2	[...] ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་ [...]
3	[...] དམ་པ་དེ་ [...]
4	ལྷ་ཁང་འདི་ [...]
5	[...] ཞུ་བ་འབུལ་བ་རྣམས་ [...]
6	གསེར་རྙེད་པ་དེ་རྣམས་ [...]
7	[...] རིང་བསྲེལ་བྱུང་བ་རྣམས་ [...]
8	བླ་མ་དམ་པ་དེ་ [...]
9	[...] མི་ནག་པོ་ཆེན་པོ་ཅིག་ [...]
10	[...] དམ་པ་དམར་པོ་དེ་ [...]
11	དེ་གསུམ་ [...]
12	[...] གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་དེ་ [...]
13	རྒན་མོ་ཞིག་ [...]
14	[...] སྦྲུལ་དཀར་པོ་ཞིག་ [...]
15	[...] རིམ་པ་ལྔ་ཞིག་ [...]
16	ཡི་གེ་དག་ [...]
17	རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ [...]
18	ཕ་མ་དག་ [...].
19	བླ་མ་མཁས་པ་དག་ [...]
20	འདི་དག་ [...]
21	གསུམ་པོ་འདི་དག་ [...]
22	བླ་མ་རྣམས་ [...]
23	གཅེན་པོ་གོང་མ་རྣམས་ [...]
24	མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ [...]
25	བླ་མ་བཟང་པོ་རྣམས་ [...]
26	གནས་ཆེན་དེ་རྣམས་ [...]
27	ལྷ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ [...]
28	འདི་རྣམས་ [...]
29	དེ་དག་རྣམས་ [...]
30	སློབ་མ་འདི་དག་རྣམས་ [...]
31	གསུང་དེ་ཚོ་ [...]
32	འདི་ཚོ་ [...]
33	ཁྱོད་ཚོ་ [...]
34	རྣལ་འབྱོར་པ་ཚོ་གཅིག་ [...]
35	བདག་ཅག་ [...]
36	རྩམ་པ་ཕུལ་བཞི་ [...]
37	མར་ཁལ་གཉིས་ [...]
38	ལོ་གསུམ་ [...]
39	[...] ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་ [...]
40	སློབ་དཔོན་དེ་གཉིས་ [...]
41	[...] དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་གཅིག་ [...]
42	[...] སྟོན་པ་གཉིས་པ་དེ་ [...]
43	[...] དཔོན་སློབ་གཉིས་པོ་དེ་ [...]
44	ས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ [...]
45	ཆོ་ག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ [...]
46	དེ་དག་ཐམས་ཅད་ [...]
47	མི་ཀུན་ [...]
48	མི་རྣམས་ཀུན་ [...]
49	རྣལ་འབྱོར་པ་མང་པོ་ [...]
50	[...] སློབ་མ་བཙུན་ཆུང་མང་པོ་ [...]
51	[...] ཡིག་རིང་མཐའ་དག་ [...]
52	[...] བཀའ་འབུམ་ཚང་མ་ [...]
53	[...] རྣལ་འབྱོར་མ་གཞན་འགའ་རེ་ [...]
54	[...] ཡི་གེ་འགའ་ཞིག་ [...]
55	[...] གྲྭ་པ་འགའ་ཞིག་ [...]
56	གསོལ་བ་མང་དུ་ [...]
57	[...] སྒྲུབ་པ་པོ་རེ་རེ་ [...]
58	ཆོས་སྡེ་སོ་སོ་ [...]
59	སྡེ་པ་རྣམས་སོ་སོ་ [...]
60	[...] དེ་དག་སོ་སོ་ [...]

[Quelle: Lekt_08 UEB, Nr. 1-60]