Klassisches Tibetisch I/II
| Nr. | Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung |
|---|---|---|---|---|
| 1 | མོ་ | mo | PersPron (3.Pers, fem.) | Frau; sie |
| 2 | ཤི་བ་ | shi ba | tmdV; 2.SF | sterben |
| 3 | དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ | de kho na nyid | Subst. | Wirklichkeit; Skt. *tattva* |
| 4 | ཡེ་ཤེས་ | ye shes | Subst. | urspruengliches Wissen |
| 5 | ཤར་བ་ | shar ba | tmdV; 2.SF | aufgehen; sichtbar werden; erscheinen |
| 6 | ནུབ་པ་ | nub pa | tmdV; 1.,2.,3.SF | versinken; untergehen |
| 7 | བྱེ་བ་ | bye ba | tmdV; 2.SF | sich oeffnen |
| 8 | འདས་པ་ | 'das pa | tmdV; 2.SF | sterben; entrinnen; vergehen |
| 9 | འཕེལ་བ་ | 'phel ba | tmdV; 1.,2.,3.SF | zunehmen; sich mehren |
| 10 | མཉེས་པ་ | mnyes pa | resp.; tmdV; 1.,2.,3.SF | sich freuen |
| 11 | མོས་པ་ | mos pa | tmdV; 1.,2.,3.SF | ergeben sein; Vertrauen haben; Ergebenheit |
| 12 | སྐྱེས་པ་ | skyes pa | tmdV; 2.SF | geboren werden; entstehen; wachsen |
| 13 | ཕྱག་རྒྱ་ | phyag rgya | Subst. (resp.) | Siegel |
| 14 | ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ | phyag rgya chen po | Subst. | "grosses Siegel"; Skt. *mahamudra* |
| 15 | རྟོགས་པ་ | rtogs pa | tmdV; 1.,2.,3.SF | erkennen; Erkenntnis |
| 16 | དགའ་བ་ | dga' ba | tmdV; 1.,2.,3.SF | sich freuen; erfreut sein |
| 17 | ཇ་ | ja | Subst. | Tee |
| 18 | འཐུང་བ་ | 'thung ba | tdV; 1.SF | trinken |
| 19 | གསུང་བ་ | gsung ba | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen; sprechen; reden; Rede |
| 20 | སྐམ་ | skam | NZ | sKam |
| 21 | ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ | ye shes rgyal mtshan | PN | Ye shes rgyal mtshan |
| 22 | བདེ་བ་ | bde ba | tmdV; 1.,2.,3.SF | gluecklich sein |
| 23 | ན་བ་ | na ba | tmdV; 1.,2.,3.SF | krank sein |
| 24 | ཟེར་བ་ | zer ba | tdV; 1.,2.,3.SF | sagen; sprechen |
| 25 | འོ་ན་ | 'o na | Interj. | nun |
| 26 | སྔར་ | sngar | Adv. | frueher; zuvor |
| 27 | བསྒོམས་པ་ | bsgoms pa | tdV; 2.SF | ueben; meditieren |
| 28 | མཐུ་ | mthu | Subst. | Kraft; Staerke; Zauberkunst; Magie |
| 29 | གཤའ་མ་ | gsha' ma | Adj. | rechtschaffen; gut; richtig |
| 30 | སློབས་ | slobs | tdV; 4.SF | lernen; lehren |
| 31 | ལྟད་མོ་ | ltad mo | Subst. | Schauspiel; Demonstration |
| 32 | བསྟན་པ་ | bstan pa | tdV; 2.,3.SF | zeigen; lehren |
| 33 | ལྟོས་ | ltos | tdV; 4.SF | schauen |
| 34 | ཁྱེར་ | khyer | tdV; 4.SF | tragen |
[Quelle: Lekt_12 WL, Nr. 1--34]
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 1]
[…] མི་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཤི།
Wylie: [...] mi sum cu so lnga shi /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| མི་ | mi | Subst. | Mensch | S |
| སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ | sum cu so lnga | ZW | 35 | Attribut zu mi |
| ཤི་ | shi | tmdV; 2.SF | sterben | P |
G: [...] mi sum cu so lnga O \<S:Abs\> shi \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Fuenfunddreissig Menschen starben.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 1]
[…] བླ་མ་མཉེས།
Wylie: [...] bla ma mnyes /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| བླ་མ་ | bla ma | Subst. (resp.) | Lehrer | S |
| མཉེས་ | mnyes | resp.; tmdV; 1.,2.,3.SF | erfreut sein | P |
G: [...] bla ma O \<S:Abs\> mnyes \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Der Lehrer war erfreut.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 1]
Oft sind diese einstelligen Argumente durch Fokuspartikeln oder Pronomen gekennzeichnet.
[…] མི་མང་པོའང་ཤི།
Wylie: [...] mi mang po'ang shi /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| མི་ | mi | Subst. | Menschen | S |
| མང་པོ་ | mang po | IndPron | viele | Attribut zu mi |
| འང་ | -'ang | FokPart | auch; sogar | Fokuspartikel |
| ཤི་ | shi | tmdV; 2.SF | sterben | P |
G: [...] mi mang po O 'ang \<S:Abs\> shi \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Sogar viele Menschen starben.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 1]
Saetze der direkten Rede stehen als eingeschobene Saetze (II) in einem Traegersatz (I).
| Ia. Sprecher (des Traegersatzes) | II. Satz der direkten Rede | Zitatpart. (fakultativ) | Ib. Sprechaktverb (des Traegersatzes) | |
|---|---|---|---|---|
| - Deklarativsatz | ||||
| - Interrogativsatz | ||||
| - Imperativsatz | ||||
| Schema | [ S1 (Erg/SprM) ] | { [S2] [O] P2 } (FinSuf) | [ ཅེས་ (-ces) ] | P1 (FinSuf) |
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 1]
| Silbenende | Allomorph | Beispiel |
|---|---|---|
| --ག་ / --ད་ / --བ་ | ཅེས་ | [...] ལྟོས་ཤིག་ཅེས་ [...] |
| --ང་ / --ན་ / --མ་ / --འ་ / --ར་ / --ལ་ | ཞེས་ | [...] ཡིན་ཞེས་ [...] |
| --ས་ | ཞེས་ (ཤེས་) | [...] གཤེགས་ཞེས་ [...] |
| --Vok. | ཞེས་ | [...] འདུག་གོ་ཞེས་ [...] |
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 2]
ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྤྲུལ་པའི་དགེ་སློང་ཅིག་གིས་ཁྲིད་དོ་ཞེས་ཟེར་ [...]
Wylie: kha cig na re sprul pa'i dge slong cig gis khrid do zhes zer [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཁ་ཅིག་ | kha cig | IndPron | einige | S1 |
| ན་རེ་ | na re | SprM | -- | Sprechaktmarkierung |
| སྤྲུལ་པ་ | sprul pa | Subst. | magische Verkoerperung | Attribut zu dge slong |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| དགེ་སློང་ | dge slong | Subst. | Moench | S2 |
| ཅིག་ | -cig | IndPart | ein | Indefinitmarker |
| གིས་ | -gis | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| ཁྲིད་ | khrid | tdV; 2.,4.SF | leiten | P2 |
| དོ་ | -do | FinSuf | -- | Finalsuffix |
| ཞེས་ | zhes | Zitatpart. | -- | Zitatpartikel |
| ཟེར་ | zer | tdV; 1.,2.,3.SF | sagen | P1 |
G: kha cig na re \<S1:SprM\> { sprul pa'i dge slong cig gis \<S2:Erg\> khrid \<P2:VG1;2.SF\> do \<FinSuf\> } zhes zer \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: Einige sagten: "Ein Moench [als] magische Verkoerperung leitete [ihn]."
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 2]
| Person | Aussagesatz |
|---|---|
| 1. Person | Voluntativ |
| 2. Person | Nezessitativ |
| 3. Person | Nezessitativ |
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 2]
ངས་འདིར་ཁྱེད་ཀྱི་ཞབས་ཏོག་བྱ་ [...]
Wylie: ngas 'dir khyed kyi zhabs tog bya [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ང་ | nga | PersPron | ich | S2 |
| ས་ | -s | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| འདིར་ | 'dir | Adv. | hier | AB_lok |
| ཁྱེད་ | khyed | resp.; PersPron | du | Attribut zu zhabs tog |
| ཀྱི་ | -kyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ཞབས་ཏོག་ | zhabs tog | Subst. | Dienst | dO |
| བྱ་ | bya | tdV; 3.SF | machen | P2 |
G: { ngas \<S2:Erg\> 'dir \<AB_lok:PP\> khyed kyi zhabs tog O \<dO:Abs\> bya \<P2:VG1;3.SF\> } [...]
Ue: "Ich will hier Dienste fuer Dich vollbringen."
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 2]
Der Satz der Entscheidungsfrage ("Ja-Nein-Frage") ist mit dem Finalsuffix ˚འམ་ (-'am) gekennzeichnet. Dieses Finalsuffix steht obligatorisch am Ende des Satzes der Entscheidungsfrage. Das Finalsuffix tritt in Allomorphen auf.
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 2--3]
| Silbenende | Allomorph | Beispiel |
|---|---|---|
| --ག་ | གམ་ | དག་གམ་ |
| --ང་ | ངམ་ | འོང་ངམ་ |
| --ད་ | དམ་ | བྱེད་དམ་ |
| --[ད་] (Postfinalskript) | ཏམ་ | བསྒྲེལ[ད]་ཏམ་ |
| --ན་ | ནམ་ | སྟོན་ནམ་ |
| --བ་ | བམ་ | ཐོབ་བམ་ |
| --མ་ | མམ་ | སྒོམ་མམ་ |
| --འ་ | ˚འམ་ / འམ་ | དགའམ་ / དགའ་འམ་ |
| --ར་ | རམ་ | འགྱུར་རམ་ |
| --ལ་ | ལམ་ | མཇལ་ལམ་ |
| --ས་ | སམ་ | བྱས་སམ་ |
| --Vok. | ˚འམ་ | བྱའམ་ |
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 3]
| Person | Entscheidungsfrage |
|---|---|
| 1. Person | Nezessitativ |
| 2. Person | Voluntativ |
| 3. Person | Nezessitativ |
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 3]
གཅུང་པོ་ན་རེ། ངས་ཕུར་པའི་ཁྲབ་ཤོན་ཅིག་བྱའམ་ཟེར།
Wylie: gcung po na re / ngas phur pa'i khrab shon cig bya'am zer /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| གཅུང་པོ་ | gcung po | Subst. | juengerer Bruder | S1 |
| ན་རེ་ | na re | SprM | -- | Sprechaktmarkierung |
| ང་ | nga | PersPron | ich | S2 |
| ས་ | -s | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| ཕུར་པ་ | phur pa | Subst. | Pflock, Nagel (Skt. *[Vajra]kila*) | Attribut zu khrab shon |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ཁྲབ་ | khrab | Subst. | Schild, Panzer | dO |
| ཤོན་ | shon | Subst. | Tanz (?) | dO |
| ཅིག་ | -cig | IndPart | ein | Indefinitmarker |
| བྱ་ | bya | tdV; 3.SF | machen | P2 |
| འམ་ | -'am | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| ཟེར་ | zer | tdV; 1.,2.,3.SF | sagen | P1 |
G: gcung po na re \<S1:SprM\> / { ngas \<S2:Erg\> phur pa'i khrab shon cig O \<dO:Abs\> bya \<P2:VG1;3.SF\> 'am \<FinSuf\> } zer \<P1:VG1;2.SF\> /
Ue: Der juengere Bruder fragte: "Soll ich einen Schildtanz des [Vajra]kila auffuehren?"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 3]
[…] ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་གྲོགས་བྱེད་དམ་བྱས་ [...]
Wylie: [...] khyod kyis 'gro ba'i grogs byed dam byas [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཁྱོད་ | khyod | PersPron | du | S2 |
| ཀྱིས་ | -kyis | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| འགྲོ་བ་ | 'gro ba | Subst. | Lebewesen | Attribut zu grogs |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| གྲོགས་ | grogs | Subst. | Freund | dO |
| བྱེད་ | byed | tdV; 1.SF | machen | P2 |
| དམ་ | -dam | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| བྱས་ | byas | tdV; 2.SF | machen | P1 |
G: [...] { khyod kyis \<S2:Erg\> 'gro ba'i grogs O \<dO:Abs\> byed \<P2:1.SF;VG1\> dam \<FinSuf\> } byas \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] fragte: "Schliesst Du Dich den Leuten an?" (bzw. "Willst Du Dich den Leuten anschliessen?")
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 3--4]
འདིའི་གདམས་ངག་ཤེས་སམ་གསུང་ [...] མི་ཤེས་ཞུས་ [...]
Wylie: 'di'i gdams ngag shes sam gsung [...] mi shes zhus [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| འདི་ | 'di | DemPron | dieser | Attribut zu gdams ngag |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| གདམས་ངག་ | gdams ngag | Subst. | muendliche Unterweisung | dO |
| ཤེས་ | shes | tmdV; 1.,2.,3.SF | kennen | P2 |
| སམ་ | -sam | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
| མི་ | mi | NegPart | nicht | Negation |
| ཤེས་ | shes | tmdV; 1.,2.,3.SF | kennen | P2 |
| ཞུས་ | zhus | eleg.; tdV; 2.,4.SF | fragen; sagen | P1 |
G: { 'di'i gdams ngag O \<dO:Abs\> shes \<P2:VG4;1.SF\> sam \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...] { mi shes \<P2:Neg;VG4;1.SF\> } zhus \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] fragte: "Kennst Du die Unterweisung von diesem?" [Er] antwortete: "[Ich] kenne sie nicht."
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 4]
[…] ཟིན་བྲིས་མཛད་དམ་མ་མཛད་ཞུས་ [...]
Wylie: [...] zin bris mdzad dam ma mdzad zhus [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཟིན་བྲིས་ | zin bris | Subst. | Nachschrift, Notiz | dO |
| མཛད་ | mdzad | resp.; tdV; 1.,2.,3.SF | machen | P2 |
| དམ་ | -dam | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| མ་ | ma | NegPart | nicht | Negation |
| མཛད་ | mdzad | resp.; tdV; 1.,2.,3.SF | machen | P3 |
| ཞུས་ | zhus | eleg.; tdV; 2.,4.SF | fragen; sagen | P1 |
G: [...] { zin bris O \<dO:Abs\> mdzad \<P2:VG1;2.SF\> } dam \<FinSuf\> { ma mdzad \<P3:Neg;VG1;2.SF\> } zhus \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] fragte: "Hast [Du] Notizen gemacht oder nicht [gemacht]?"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 4]
Der Imperativsatz kann durch verschiedene Finalsuffixe gekennzeichnet sein, die hinter dem Verbstamm des Aufforderungssatzes treten: ཅིག་ (-cig), དང་ (-dang) und ཤོག་ (-shog). Nur das Morphem ཅིག་ (-cig) bildet Allomorphe.
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 4]
| Verbstammform | Suffix(e) | |
|---|---|---|
| 1a. | 4.SF (2.SF) | + ཅིག་ (-cig) |
| 1b. | 4.SF (2.SF) | + དང་ (-dang) |
| 1c. | 4.SF (2.SF) | + ཤོག་ (-shog); alternativ: + ཤོག་ཅིག་ (-shog -cig) |
| 2. | 4.SF | -- |
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 4]
འཛེང་གི་ཞལ་ནས། ཇོ་སྲས་ཀྱིས་ཤོད་ཅིག །ཁྱེད་ཆོས་ཉོན་ཅིག་གསུང་ [...]
Wylie: 'dzeng gi zhal nas / jo sras kyis shod cig / khyed chos nyon cig gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| འཛེང་ | 'dzeng | PN | 'Dzeng | S1 |
| གི་ཞལ་ནས་ | -gi zhal nas | SprM | -- | Sprechaktmarkierung |
| ཇོ་སྲས་ | jo sras | NZ | Jo sras | S (1. Imperativsatz) |
| ཀྱིས་ | -kyis | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| ཤོད་ | shod | tdV; 4.SF | erklaeren | P2 |
| ཅིག་ | -cig | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| ཁྱེད་ | khyed | PersPron | du/ihr | Anrede |
| ཆོས་ | chos | Subst. | Lehre | dO |
| ཉོན་ | nyon | tdV; 4.SF | zuhoeren | P3 |
| ཅིག་ | -cig | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: 'dzeng gi zhal nas \<S:SprM\> / { jo sras kyis \<S:Erg\> shod \<P2:VG1;4.SF\> cig \<FinSuf\> / khyed O \<Anr:Abs\> chos O \<dO:Abs\> nyon \<P3:VG1;4.SF\> cig \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...]
Ue: 'Dzeng sagt[e]: "Jo sras soll [es] erklaeren! Ihr, hoert den Belehrungen zu!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 5]
ཤིང་ཞིག་སྒྲུགས་དང་གསུངས་ [...]
Wylie: shing zhig sgrugs dang gsungs [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཤིང་ | shing | Subst. | Holz | dO |
| ཞིག་ | -zhig | IndPart | ein; etwas | Indefinitmarker |
| སྒྲུགས་ | sgrugs | tdV; 4.SF | sammeln | P2 |
| དང་ | -dang | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུངས་ | gsungs | resp.; tdV; 2.,4.SF | sagen | P1 |
G: { shing zhig O \<dO:Abs\> sgrugs \<P2:VG1;4.SF\> dang \<FinSuf\> } gsungs \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] sagte: "Sammle etwas Holz!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 5]
ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས་ངའི་ཟན་ཟོ་གསུང་ [...]
Wylie: jo bo'i zhal nas nga'i zan zo gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཇོ་བོ་ | jo bo | NZ | Jo bo (Ehrentitel) | S1 |
| འི་ཞལ་ནས་ | -'i zhal nas | SprM | -- | Sprechaktmarkierung |
| ང་ | nga | PersPron | ich | Attribut zu zan |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ཟན་ | zan | Subst. | Speise | dO |
| ཟོ་ | zo | tdV; 4.SF | essen | P2 |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: jo bo'i zhal nas \<S:SprM\> { nga'i zan O \<dO:Abs\> zo \<P1:VG1;4.SF\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...]
Ue: Der Jo bo sagt[e]: "Iss meine Speise!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 5]
| Negationspartikel | Verb | Finalsuffix des Aufforderungssatzes |
|---|---|---|
| ma | P 1.SF (2.SF) | -cig |
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 5]
ངའི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་མ་བྱེད་ཅིག་ [...]
Wylie: nga'i chos kyi bar chad ma byed cig [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ང་ | nga | PersPron | ich | Attribut zu chos |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ཆོས་ | chos | Subst. | Lehre | Attribut zu bar chad |
| ཀྱི་ | -kyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| བར་ཆད་ | bar chad | Subst. | Hindernis | dO |
| མ་ | ma | NegPart | nicht | Negation (Prohibitiv) |
| བྱེད་ | byed | tdV; 1.SF | machen | P |
| ཅིག་ | -cig | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
G: { nga'i chos kyi bar chad O \<dO:Abs\> ma byed \<P:Neg;VG1;1.SF\> cig \<FinSuf\> } [...]
Ue: "Bereite keine Hindernisse fuer meine Lehre!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 5]
ངས་ཁྱོད་བདེ་བ་ཅན་དུ་བསྐྱལ་ཅིག་གསུང་ [...]
Wylie: ngas khyod bde ba can du bskyal cig gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ང་ | nga | PersPron | ich | S2 |
| ས་ | -s | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| ཁྱོད་ | khyod | PersPron | du | dO |
| བདེ་བ་ཅན་ | bde ba can | EN | Sukhavati (himmlischer Bereich) | AB_lok |
| དུ་ | -du | PP | in | Postposition |
| བསྐྱལ་ | bskyal | tdV; 2.,3.SF | geleiten; bringen | P2 |
| ཅིག་ | -cig | Suf | -- | Nachdruecklichkeitssuffix |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: { ngas \<S2:Erg\> khyod O \<dO:Abs\> bde ba can du \<AB_lok:PP\> bskyal \<P2:VG1;3.SF\> cig \<Suf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...]
Ue: [Er] sagt[e]: "Ich bringe Dich in [das reine Land] Sukhavati."
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 6]
འོ་ན་ ('o na) -- nun! / nun gut! / ja!
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 6]
འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ང་ལ་ཡང་གྱིས་དང་གསུང་ [...]
Wylie: 'o na khyod kyis de nga la yang gyis dang gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| འོ་ན་ | 'o na | Interj. | nun | Interjektion |
| ཁྱོད་ | khyod | PersPron | du | S2 |
| ཀྱིས་ | -kyis | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| དེ་ | de | DemPron | das | dO |
| ང་ | nga | PersPron | ich | iO |
| ལ་ | -la | KSuf (Dat) | -- | Dativmarkierung |
| ཡང་ | -yang | FokPart | auch | Fokuspartikel |
| གྱིས་ | gyis | eleg.; tdV; 4.SF | machen | P2 |
| དང་ | -dang | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: { 'o na \<Interj\> khyod kyis \<S2:Erg\> de O \<dO:Abs\> nga la yang \<iO:Dat\> gyis \<P2:VG1;4.SF\> dang \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...]
Ue: [Er] sagt[e]: "Nun, Du sollst das auch fuer mich tun!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 6]
ཨེ་མ་ཧོ་ / ཨེ་མ་ (e ma ho / e ma) -- oh! / wunderbar!
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 6]
ཨེ་མ་རིགས་གྱི་བུ། རྟག་ཏུ་ཆོས་གྱིས་ཤིག་གསུང་།
Wylie: e ma rigs gyi bu / rtag tu chos gyis shig gsung /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཨེ་མ་ | e ma | Interj. | oh | Interjektion (Freude) |
| རིགས་ | rigs | Subst. | Familie | Attribut zu bu |
| གྱི་ | -gyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| བུ་ | bu | Subst. | Sohn | Anrede |
| རྟག་ཏུ་ | rtag tu | Adv. | bestaendig | AB_temp |
| ཆོས་ | chos | Subst. | religioese Lehre | dO |
| གྱིས་ | gyis | eleg.; tdV; 4.SF | machen | P2 |
| ཤིག་ | -shig | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: { e ma \<Interj\> rigs gyi bu O \<Anr:Abs\> / rtag tu \<AB_temp:PP\> chos O \<dO:Abs\> gyis \<P2:VG1;4.SF\> shig \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> /
Ue: [Er] sagt[e]: "Oh! Sohn aus [edler] Familie, praktiziere bestaendig die religioese Lehre!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 6]
ཀྱེ་ / ཀྱེ་མ་ (kye; kye ma) -- oh! / ah! (klagend)
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 7]
ཀྱེ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ [...]
Wylie: kye lo tsa ba chen po [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཀྱེ་ | kye | Interj. | oh | Interjektion (Trauer) |
| ལོ་ཙཱ་བ་ | lo tsa ba | Subst. | Uebersetzer | Anrede |
| ཆེན་པོ་ | chen po | Adj. | gross | Attribut zu lo tsa ba |
G: kye \<Interj\> lo tsa ba chen po [...]
Ue: Oh! Grosser Uebersetzer [...]
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 7]
ཁྱོད་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་བསྒྲུབས་ཤིག་གསུང་ [...]
Wylie: khyod ngag gi dbang phyug bsgrubs shig gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཁྱོད་ | khyod | PersPron | du | Anrede |
| ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ | ngag gi dbang phyug | PN | Ngag gi dbang phyug | Anrede |
| བསྒྲུབས་ | bsgrubs | tdV; 2.SF | praktizieren | P2 |
| ཤིག་ | -shig | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: { khyod ngag gi dbang phyug O \<Anr:Abs\> bsgrubs \<P2:VG1;2.SF\> shig \<FinSuf\> } gsungs \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] sagt[e]: "Du, Ngag gi dbang phyug, praktiziere!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 HO, S. 7]
Aufgabe: Geben Sie eine grammatische Analyse der Satzkonstituenten und uebersetzen Sie die Saetze.
[Quelle: Lekt_12 UEB, S. 1]
[...] མོ་རང་ཤི།
Wylie: [...] mo rang shi /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| མོ་ | mo | PersPron (3.Pers, fem.) | sie | S |
| རང་ | rang | RefPron | selbst | Verstaerkung zu mo |
| ཤི་ | shi | tmdV; 2.SF | sterben | P |
G: [...] mo rang O \<S:Abs\> shi \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Sie selbst starb.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 1]
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར།
Wylie: de kho na nyid kyi ye shes shar /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ | de kho na nyid | Subst. | Wirklichkeit | Attribut |
| ཀྱི་ | kyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ཡེ་ཤེས་ | ye shes | Subst. | urspruengliches Wissen | S |
| ཤར་ | shar | tmdV; 2.SF | aufgehen; erscheinen | P |
G: de kho na nyid kyi ye shes O \<S:Abs\> shar \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Das urspruengliche Wissen der Wirklichkeit (*tattva*) ging auf [d.h. erschien].
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 2]
རྒྱ་གར་གྱི་བསྟན་པ་ནུབ།
Wylie: rgya gar gyi bstan pa nub /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| རྒྱ་གར་ | rgya gar | ON | Indien | Attribut |
| གྱི་ | gyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| བསྟན་པ་ | bstan pa | Subst. | Lehre | S |
| ནུབ་ | nub | tmdV; 1.,2.,3.SF | versinken; untergehen | P |
G: rgya gar gyi bstan pa O \<S:Abs\> nub \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Die Lehre (d.h. die buddhistische Lehrtradition) Indiens ging unter.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 3]
[...] ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་པོའི་སྒོ་བྱེ།
Wylie: [...] ting nge 'dzin mang po'i sgo bye /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཏིང་ངེ་འཛིན་ | ting nge 'dzin | Subst. | (meditative) Versenkung | Attribut |
| མང་པོའི་ | mang po'i | Adj. + AttrSuf | vieler | Genitivmarkierung |
| སྒོ་ | sgo | Subst. | Tuer; Tor | S |
| བྱེ་ | bye | tmdV; 2.SF | sich oeffnen | P |
G: [...] ting nge 'dzin mang po'i sgo O \<S:Abs\> bye \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Das Tor [zu] vielen (meditativen) Versenkungen oeffnete sich.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 4]
[...] འདས་སོ།
Wylie: [...] 'das so /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| འདས་ | 'das | tmdV; 2.SF | sterben; vergehen | P |
| སོ | so | FinSuf | -- | Finalsuffix |
G: [...] 'das \<P:VG6;2.SF\> so \<FinSuf\> /
Ue: [Er] verschied.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 5]
[...] དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་མང་དུ་འཕེལ་ལོ།
Wylie: [...] dge 'dun gyi sde mang du 'phel lo /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| དགེ་འདུན་ | dge 'dun | Subst. | Moenchsgemeinde | Attribut |
| གྱི་ | gyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| སྡེ་ | sde | Subst. | Gruppe; Abteilung | S |
| མང་དུ་ | mang du | Adv. | zahlreich; in grosser Zahl | AB_mod |
| འཕེལ་ | 'phel | tmdV; 1.,2.,3.SF | zunehmen; sich mehren | P |
| ལོ | lo | FinSuf | -- | Finalsuffix |
G: [...] dge 'dun gyi sde O \<S:Abs\> mang du \<AB_mod\> 'phel \<P:VG6;2.SF\> lo \<FinSuf\> /
Ue: Die Abteilungen der Moenchsgemeinde (*sangha*) mehrten sich zahlreich.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 6]
[...] སློབ་དཔོན་ཡང་མཉེས།
Wylie: [...] slob dpon yang mnyes /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| སློབ་དཔོན་ | slob dpon | Subst. | Lehrmeister | S |
| ཡང་ | yang | FokPart | auch | Fokuspartikel |
| མཉེས་ | mnyes | resp.; tmdV; 1.,2.,3.SF | sich freuen | P |
G: [...] slob dpon O yang \<S:Abs\> mnyes \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Auch der Lehrmeister war erfreut.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 7]
[...] མོས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས།
Wylie: [...] mos pa chen po skyes /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| མོས་པ་ | mos pa | Subst. | Ergebenheit | S |
| ཆེན་པོ་ | chen po | Adj. | gross | Attribut zu mos pa |
| སྐྱེས་ | skyes | tmdV; 2.SF | entstehen | P |
G: [...] mos pa chen po O \<S:Abs\> skyes \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: [Bei ihm] entstand grosse Ergebenheit.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 8]
[...] ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་པ་འབྱུངས།
Wylie: [...] phyag rgya chen po'i rtogs pa 'byungs /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ | phyag rgya chen po'i | Subst. + AttrSuf | des grossen Siegels | Attribut |
| རྟོགས་པ་ | rtogs pa | Subst. | Erkenntnis | S |
| འབྱུངས་ | 'byungs | tmdV; 2.SF | entstehen | P |
G: [...] phyag rgya chen po'i rtogs pa O \<S:Abs\> 'byungs \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Die Erkenntnis des grossen Siegels (*mahamudra*) entstand.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 9]
[...] བུ་ཆེན་ཐམས་ཅད་དགའ།
Wylie: [...] bu chen thams cad dga' /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| བུ་ཆེན་ | bu chen | Subst. | grosser Sohn; bedeutender Schueler | S |
| ཐམས་ཅད་ | thams cad | IndPron | alle | Attribut zu bu chen |
| དགའ་ | dga' | tmdV; 1.,2.,3.SF | sich freuen; erfreut sein | P |
G: [...] bu chen thams cad O \<S:Abs\> dga' \<P:VG6;2.SF\> /
Ue: Alle bedeutenden Schueler ("grossen Soehne") waren erfreut.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 10]
[...] ཇ་འཐུང་ངམ་གསུང་ [...]
Wylie: [...] ja 'thung ngam gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཇ་ | ja | Subst. | Tee | dO |
| འཐུང་ | 'thung | tdV; 1.SF | trinken | P2 |
| ངམ་ | ngam | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: [...] { ja O \<dO:Abs\> 'thung \<P2:VG1;1.SF\> ngam \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...]
Ue: [Er] sagte ehrerbietig: "Trinkst Du Tee?"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 11]
སྐམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་བདེའམ་གསུང་།
Wylie: skam ye shes rgyal mtshan bde 'am gsung /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| སྐམ་ | skam | NZ | sKam | Attribut zu ye shes rgyal mtshan |
| ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ | ye shes rgyal mtshan | PN | Ye shes rgyal mtshan | S1 |
| བདེ་ | bde | tmdV; 1.,2.,3.SF | gluecklich sein | P2 |
| འམ་ | 'am | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: skam ye shes rgyal mtshan \<S1\> { bde \<P2:VG6;1.SF\> 'am \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> /
Ue: sKam Ye shes rgyal mtshan fragte: "Bist [Du] gluecklich?"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 12]
ཁྱེད་རང་ནའམ་ཟེར།
Wylie: khyed rang na 'am zer /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ཁྱེད་ | khyed | resp.; PersPron | du | S2 (Anrede) |
| རང་ | rang | Pron | selbst | -- |
| ན་ | na | tmdV; 1.,2.,3.SF | krank sein | P2 |
| འམ་ | 'am | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| ཟེར་ | zer | tdV; 1.,2.,3.SF | sagen | P1 |
G: { khyed rang O \<S2:Abs\> na \<P2:VG6;1.SF\> 'am \<FinSuf\> } zer \<P1:VG1;2.SF\> /
Ue: [Er] fragte: "Sind Sie selbst krank?"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 13]
འོ་ན་བཤད་དམ་ཞུས་ [...]
Wylie: 'o na bshad dam zhus [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| འོ་ན་ | 'o na | Interj. | nun | Interjektion |
| བཤད་ | bshad | tdV; 2.,3.SF | erklaeren; darlegen | P2 |
| དམ་ | dam | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| ཞུས་ | zhus | tdV; 2.,4.SF | fragen; sagen (eleg.) | P1 |
G: { 'o na \<Interj\> bshad \<P2:VG1;2.SF\> dam \<FinSuf\> } zhus \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] fragte ehrerbietig: "Nun, hast [Du es] erklaert?"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 14]
སྔར་བསྒོམས་སམ་གསུང་ [...]
Wylie: sngar bsgoms sam gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| སྔར་ | sngar | Adv. | frueher; zuvor | AB_temp |
| བསྒོམས་ | bsgoms | tdV; 2.SF | ueben; meditieren | P2 |
| སམ་ | sam | FinSuf | -- | Finalsuffix (Entscheidungsfrage) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: { sngar \<AB_temp\> bsgoms \<P2:VG1;2.SF\> sam \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...]
Ue: [Er] sagte ehrerbietig: "Hast [Du] frueher meditiert?"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 15]
[...] མཐུ་གཤའ་མ་ཅིག་སློབས་ཤིག་ཟེར་ [...]
Wylie: [...] mthu gsha' ma cig slobs shig zer [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| མཐུ་ | mthu | Subst. | Zauberkunst; Magie | dO |
| གཤའ་མ་ | gsha' ma | Adj. | rechtschaffen; gut; richtig | Attribut zu mthu |
| ཅིག་ | cig | IndPart | ein | Indefinitmarker |
| སློབས་ | slobs | tdV; 4.SF | lernen; lehren | P2 |
| ཤིག་ | shig | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| ཟེར་ | zer | tdV; 1.,2.,3.SF | sagen | P1 |
G: [...] { mthu gsha' ma cig O \<dO:Abs\> slobs \<P2:VG1;4.SF\> shig \<FinSuf\> } zer \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] sagte: "Lehre [mich] eine echte Zauberkunst!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 16]
ད་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་གྱིས་གསུངས་ [...]
Wylie: da khyod kyis bshad pa gyis gsungs [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ད་ | da | Adv. | jetzt; nun | AB_temp |
| ཁྱོད་ | khyod | PersPron | du | S2 |
| ཀྱིས་ | kyis | KSuf (Erg) | -- | Ergativmarkierung |
| བཤད་པ་ | bshad pa | Subst. | Erklaerung | dO |
| གྱིས་ | gyis | eleg.; tdV; 4.SF | machen | P2 |
| གསུངས་ | gsungs | resp.; tdV; 2.,4.SF | sagen | P1 |
G: { da \<AB_temp\> khyod kyis \<S2:Erg\> bshad pa O \<dO:Abs\> gyis \<P2:VG1;4.SF\> } gsungs \<P1:VG1;2.SF\> [...]
Ue: [Er] sagte ehrerbietig: "Nun erklaere Du [es]!" (woertlich: "mache eine Erklaerung")
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 17]
ངས་ཁྱེད་གཉིས་ལ་ལྟད་མོ་ཅིག་བསྟན་ཅིག་ལྟོས་ཤིག་གསུང་།
Wylie: ngas khyed gnyis la ltad mo cig bstan cig ltos shig gsung /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ངས་ | ngas | PersPron + KSuf (Erg) | ich | S2 |
| ཁྱེད་ | khyed | resp.; PersPron | ihr | iO |
| གཉིས་ | gnyis | ZW | zwei | -- |
| ལ་ | la | KSuf (Dat) | -- | Dativmarkierung |
| ལྟད་མོ་ | ltad mo | Subst. | Schauspiel | dO |
| ཅིག་ | cig | IndPart | ein | -- |
| བསྟན་ | bstan | tdV; 2.,3.SF | zeigen | P2 |
| ཅིག་ | cig | Suf | -- | Nachdruecklichkeit |
| ལྟོས་ | ltos | tdV; 4.SF | schauen | P3 |
| ཤིག་ | shig | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: { ngas \<S2:Erg\> khyed gnyis la \<iO:Dat\> ltad mo cig O \<dO:Abs\> bstan \<P2:VG1;3.SF\> cig \<Suf\> / ltos \<P3:VG1;4.SF\> shig \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> /
Ue: [Er] sagt[e]: "Ich will Euch beiden ein Schauspiel zeigen. Schaut!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 18]
ང་ལ་ཆོས་ཤིག་སྟོན་དང་གསུང་།
Wylie: nga la chos shig ston dang gsung /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ང་ | nga | PersPron | ich | iO |
| ལ་ | la | KSuf (Dat) | -- | Dativmarkierung |
| ཆོས་ | chos | Subst. | Lehre | dO |
| ཤིག་ | shig | IndPart | eine | Indefinitmarker |
| སྟོན་ | ston | tdV; 1.SF | lehren; zeigen | P2 |
| དང་ | dang | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: { nga la \<iO:Dat\> chos shig O \<dO:Abs\> ston \<P2:VG1;1.SF\> dang \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> /
Ue: [Er] sagte: "Lehre mich eine Lehre!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 19]
[...] གསེར་ཁྱེར་ཤོག་གསུང་ [...]
Wylie: [...] gser khyer shog gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| གསེར་ | gser | Subst. | Gold | dO |
| ཁྱེར་ | khyer | tdV; 4.SF | tragen | P2 |
| ཤོག་ | shog | FinSuf | -- | Finalsuffix (Aufforderung) |
| གསུང་ | gsung | resp.; tdV; 1.,3.SF | sagen | P1 |
G: [...] { gser O \<dO:Abs\> khyer \<P2:VG1;4.SF\> shog \<FinSuf\> } gsung \<P1:VG1;1.SF\> [...]
Ue: [Er] sagte: "Bringe [mir] Gold her!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_12 UEB, Nr. 20]