Klassisches Tibetisch I/II
[Aus LEK_32 WL.pdf]
| Nr. | Wylie | Tibetisch | Wortart | Bedeutung | Quelle |
|---|---|---|---|---|---|
| ----- | ------- | ----------- | --------- | ----------- | -------- |
| 1 | nyi shu rtsa bzhi | ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ | ZW | vierundzwanzig | Lekt_32 WL, Nr. 1 |
| 2 | rgya nag pa | རྒྱ་ནག་པ་ | NZ | rGya nag pa | Lekt_32 WL, Nr. 2 |
| 3 | ngos | ངོས་ | N | Seite; Richtung; Gesicht; Antlitz | Lekt_32 WL, Nr. 3 |
| 4 | gzhu | གཞུ་ | ON | gZhu | Lekt_32 WL, Nr. 4 |
| 5 | yig klog | ཡིག་ཀློག་ | N | Schreiben und Lesen | Lekt_32 WL, Nr. 5 |
| 6 | se btsun | སེ་བཙུན་ | NZ | Se btsun | Lekt_32 WL, Nr. 6 |
| 7 | se mkhar chung pa | སེ་མཁར་ཆུང་པ་ | NZ | Se mkhar chung pa | Lekt_32 WL, Nr. 7 |
| 8 | ding ri | དིང་རི་ | ON | Ding ri | Lekt_32 WL, Nr. 8 |
| 9 | tshogs 'khor | ཚོགས་འཁོར་ | N | "Versammlungskreis"; Skt. ganacakra; tantrisches Fest | Lekt_32 WL, Nr. 9 |
| 10 | mkhan chen pa | མཁན་ཆེན་པ་ | NZ | mKhan chen pa | Lekt_32 WL, Nr. 10 |
| 11 | phyag rten | ཕྱག་རྟེན་ | N | Geschenk | Lekt_32 WL, Nr. 11 |
| 12 | phyag phreng | ཕྱག་ཕྲེང་ | N | Kette (resp.) | Lekt_32 WL, Nr. 12 |
| 13 | ngos gzung | ངོས་གཟུང་ | tdV; 2.SF | erkennen | Lekt_32 WL, Nr. 13 |
| 14 | dam pa sangs rgyas | དམ་པ་སངས་རྒྱས་ | NZ | Dam pa Sangs rgyas | Lekt_32 WL, Nr. 14 |
| 15 | kyi skabs shed du | ཀྱི་སྐབས་ཤེད་དུ་ | PP | als; zur Zeit von | Lekt_32 WL, Nr. 15 |
| 16 | gsung glengs | གསུང་གླེངས་ | N | Unterredung | Lekt_32 WL, Nr. 16 |
| 17 | bgyis pa | བགྱིས་པ་ | tdV; 2.SF | machen (eleg.) | Lekt_32 WL, Nr. 17 |
| 18 | sum cu rtsa lnga | སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ | ZW | fuenfunddreissig | Lekt_32 WL, Nr. 18 |
| 19 | zhi bar | ཞི་བར་ | Adv | friedlich | Lekt_32 WL, Nr. 19 |
| 20 | kyi bar du | ཀྱི་བར་དུ་ | PP | waehrend; als; bis (+ Neg.) | Lekt_32 WL, Nr. 20 |
| 21 | bshad sgrub | བཤད་སྒྲུབ་ | N | Erklaerung [und] Praxis | Lekt_32 WL, Nr. 21 |
| 22 | bdun cu rtsa bdun | བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་ | ZW | siebenundsiebzig | Lekt_32 WL, Nr. 22 |
| 23 | rgya che bar | རྒྱ་ཆེ་བར་ | Adv | umfassend | Lekt_32 WL, Nr. 23 |
| 24 | dbon ras | དབོན་རས་ | NZ | dBon ras | Lekt_32 WL, Nr. 24 |
| 25 | dar ma seng ge | དར་མ་སེང་གེ་ | PN | Dar ma seng ge | Lekt_32 WL, Nr. 25 |
| 26 | thang ka | ཐང་ཀ་ | N | Rollbild | Lekt_32 WL, Nr. 26 |
| 27 | bsdus pa | བསྡུས་པ་ | tdV; 2.SF | zusammentragen | Lekt_32 WL, Nr. 27 |
| 28 | kyi 'og nas | ཀྱི་འོག་ནས་ | PP | nachdem | Lekt_32 WL, Nr. 28 |
| 29 | phyag rgya mo | ཕྱག་རྒྱ་མོ་ | N | Konsortin; Skt. mudraa | Lekt_32 WL, Nr. 29 |
| 30 | mtshan [ma] | མཚན་ | N | Merkmal | Lekt_32 WL, Nr. 30 |
| 31 | rus pa | རུས་པ་ | N | Knochen | Lekt_32 WL, Nr. 31 |
| 32 | phyung ba | ཕྱུང་བ་ | tdV; 2.SF | herausnehmen | Lekt_32 WL, Nr. 32 |
| 33 | bcom ldan 'das ma | བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ | N | Skt. bhagavant-in | Lekt_32 WL, Nr. 33 |
| 34 | tshogs mchod | ཚོགས་མཆོད་ | N | Opfergaben [bei einer] Zusammenkunft (auf einem tantrischen Fest) | Lekt_32 WL, Nr. 34 |
| 35 | kyi steng du | ཀྱི་སྟེང་དུ་ | PP | waehrend; als | Lekt_32 WL, Nr. 35 |
| 36 | 'khyil ba | འཁྱིལ་བ་ | tmdV; 1.,2.,3.SF | zusammenstroemen; sich wickeln | Lekt_32 WL, Nr. 36 |
| 37 | pu to ba | པུ་ཏོ་བ་ | NZ | Pu to ba | Lekt_32 WL, Nr. 37 |
| 38 | ra sgreng | ར་སྒྲེང་ | ON | Ra sgreng | Lekt_32 WL, Nr. 38 |
| 39 | kyi gong du | ཀྱི་གོང་དུ་ | PP | bevor | Lekt_32 WL, Nr. 39 |
| 40 | btsad po | བཙད་པོ་ | N | Koenig | Lekt_32 WL, Nr. 40 |
| 41 | lto | ལྟོ་ | N | Magie | Lekt_32 WL, Nr. 41 |
| 42 | kyi 'og tu | ཀྱི་འོག་ཏུ་ | PP | unter | Lekt_32 WL, Nr. 42 |
| 43 | tshud pa | ཚུད་པ་ | tmdV; 1.,2.,3.SF | hineinkommen; eingehen | Lekt_32 WL, Nr. 43 |
| 44 | kyi dbang gis | ཀྱི་དབང་གིས་ | PP | da; weil | Lekt_32 WL, Nr. 44 |
| 45 | brlabs pa | བརླབས་པ་ | tdV; 2.SF | geben; gewaehren (resp.) | Lekt_32 WL, Nr. 45 |
| 46 | kyi phyir du | ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ | PP | da; weil; um zu | Lekt_32 WL, Nr. 46 |
| 47 | sgre pa | སྒྲེ་པ་ | NZ | sGre pa | Lekt_32 WL, Nr. 47 |
| 48 | sne'u zur pa | སྣེའུ་ཟུར་པ་ | NZ | sNe'u zur pa | Lekt_32 WL, Nr. 48 |
| 49 | g.yer | གཡེར་ | ON | gYer | Lekt_32 WL, Nr. 49 |
| 50 | bla mchod | བླ་མཆོད་ | N | kurz fuer: bla ma dang mchod gnas: geistl. Lehrer und Opferempfaenger | Lekt_32 WL, Nr. 50 |
| 51 | sngon | སྔོན་ | Adv | frueher | Lekt_32 WL, Nr. 51 |
| 52 | chos skyong ba | ཆོས་སྐྱོང་བ་ | NZ | Chos skyong ba | Lekt_32 WL, Nr. 52 |
| 53 | khri srong lde btsan | ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ | PN | Khri srong lde btsan | Lekt_32 WL, Nr. 53 |
| 54 | 'dzugs pa | འཛུགས་པ་ | tdV; 1.SF | gruenden; einfuehren | Lekt_32 WL, Nr. 54 |
| 55 | kyi slad du | ཀྱི་སླད་དུ་ | PP | um zu | Lekt_32 WL, Nr. 55 |
| 56 | bo dhi sa twa | བོ་དྷི་ས་ཏྭ་ | N | Skt. bodhisattva | Lekt_32 WL, Nr. 56 |
| 57 | rig 'dzin | རིག་འཛིན་ | NZ | Rig 'dzin | Lekt_32 WL, Nr. 57 |
| 58 | padma | པདྨ་ | PN | Padma | Lekt_32 WL, Nr. 58 |
| 59 | bslab pa | བསླབ་པ་ | tdV; 3.SF / N | lernen; lehren / Schulung | Lekt_32 WL, Nr. 59 |
| 60 | kyi ched du | ཀྱི་ཆེད་དུ་ | PP | zum Zweck; in der Absicht | Lekt_32 WL, Nr. 60 |
| 61 | man ngag | མན་ངག་ | N | direkte muendliche Unterweisung | Lekt_32 WL, Nr. 61 |
| 62 | lhag pa | ལྷག་པ་ | Adj | hoeher | Lekt_32 WL, Nr. 62 |
| 63 | brgyud | བརྒྱུད་ | N | [Geistes]strom | Lekt_32 WL, Nr. 63 |
| 64 | dam tshig mdo rgyas | དམ་ཚིག་མདོ་རྒྱས་ | EN | Dam tshig mdo rgyas (Text) | Lekt_32 WL, Nr. 64 |
| 65 | kyi don du | ཀྱི་དོན་དུ་ | PP | damit; um zu | Lekt_32 WL, Nr. 65 |
| 66 | lta stangs | ལྟ་སྟངས་ | N | Gesichtsausdruck; Miene | Lekt_32 WL, Nr. 66 |
| 67 | 'bebs pa | འབེབས་པ་ | tdV; 1.SF | hinunterwerfen | Lekt_32 WL, Nr. 67 |
| 68 | bka' bsgo ba | བཀའ་བསྒོ་བ་ | N | Anweisung | Lekt_32 WL, Nr. 68 |
| 69 | bcu gsum pa | བཅུ་གསུམ་པ་ | ZW | dreizehntes | Lekt_32 WL, Nr. 69 |
[Quelle: Lekt_32 WL]
[Quelle: Lekt_32 HO]
Zusammengesetzte Postpositionen stehen hinter einem Verbalnomen (nominalisierte Verbform) und verbinden zwei Teilsaetze zu einem komplexen Satz. Die Grundstruktur ist:
| Teilsatz1 | Postposition | Teilsatz2 |
|---|---|---|
| { [S2] P1 (=Verbalnomen) } | zusammengesetzte PP | { [S2] P2 } |
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 1]
Temporale Postpositionen geben das zeitliche Verhaeltnis zwischen zwei Teilsaetzen an. Sie stehen hinter dem Verbalnomen des untergeordneten Teilsatzes.
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 1]
| Wylie | Bedeutung |
|---|---|
| ------- | ----------- |
| --kyi dus su | als; waehrend |
| --kyi tshe la / --kyi tshe na | als; waehrend |
| --kyi ngang nas | waehrend; indem |
| --kyi bar du | waehrend; als; bis (+ Neg.) |
| --kyi ring la | waehrend |
| --kyi 'phro la | waehrend |
| --kyi steng du | waehrend; als |
| --kyi thog du | waehrend; als |
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 1]
| Wylie | Bedeutung |
|---|---|
| ------- | ----------- |
| --kyi rjes su | nachdem |
| --kyi 'og tu | nachdem; unter |
| --kyi rting la | nachdem |
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 1]
| Wylie | Bedeutung |
|---|---|
| ------- | ----------- |
| --kyi sngon du | bevor |
| --kyi gong du (+ Neg.) | bevor |
| --kyi bar du (+ Neg.) | bis; solange ... noch nicht |
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 1]
ཆོས་བཤད་པའི་དུས་སུ་ལྷ་རྣམས་ཆོས་ཉན་དུ་འོང་བར་ཡང་གྲགས།
Wylie: chos bshad pa'i dus su lha rnams chos nyan du 'ong bar yang grags /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| ཆོས་ | chos | N | Lehre | dO:Abs (des Verbalnomens) |
| བཤད་པ་ | bshad pa | tdV; 2.,3.SF | erklaeren | Verbalnomen (Teil der PP) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| དུས་ | dus | N | Zeit | PP (Teil) |
| སུ་ | -su | PP | in; waehrend | PP-Markierung |
| ལྷ་ | lha | N | Gottheit | S:Abs (Teil) |
| རྣམས་ | -rnams | PlSuf | -- | Pluralsuffix |
| ཆོས་ | chos | N | Lehre | dO:Abs |
| ཉན་ | nyan | tdV; 1.,2.,3.SF | hoeren | Verbalnomen (final) |
| དུ་ | -du | PP | um zu | PP-Markierung (final) |
| འོང་བ་ | 'ong ba | tmdV; 1.,3.SF | kommen | P (Subjektsatz) |
| ར་ | -r | Konj | -- | Gliedsatzkonjunktion |
| ཡང་ | yang | FokPart | auch | Fokuspartikel |
| གྲགས་ | grags | tmdV; 1.,2.,3.SF | bekannt sein | P:VG6 |
G: { \<TS1:\> chos O \<dO:Abs\> bshad pa'i dus su \<ABtemp:PP\> } { \<SS:\> lha rnams O \<S:Abs\> chos O \<dO:Abs\> nyan du \<ABfin:PP\> 'ong bar \<P:VG3;1.SF;Konj\> } yang grags \<P:VG6\> /
Ue: Auch ist bekannt, dass waehrend [er] die Lehre erklaerte, Gottheiten [herbei]kamen, um die Lehren zu hoeren.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 1]
འབྲོག་མི་གཤེགས་རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་ཕྱག་ན་བོད་དུ་བྱོན།
Wylie: 'brog mi gshegs rjes su rgya gar phyag na bod du byon /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| འབྲོག་མི་ | 'brog mi | NZ | 'Brog mi | S (des Verbalnomens) |
| གཤེགས་ | gshegs | tmdV; 2.,4.SF | sterben (resp.) | Verbalnomen (Teil der PP) |
| རྗེས་ | rjes | N | Nachfolge; danach | PP (Teil) |
| སུ་ | -su | PP | -- | PP-Markierung |
| རྒྱ་གར་ཕྱག་ན་ | rgya gar phyag na | PN | rGya gar Phyag na | S:Abs |
| བོད་ | bod | ON | Tibet | ABlok (Teil) |
| དུ་ | -du | PP | nach | PP-Markierung |
| བྱོན་ | byon | tmdV; 2.,4.SF | reisen (resp.) | P:VG3;2.SF |
G: { \<TS1:\> 'brog mi gshegs rjes su \<ABtemp:PP\> } { \<TS2:\> rgya gar phyag na O \<S:Abs\> bod du \<ABlok:PP\> byon \<P:VG3;2.SF\> / }
Ue: Nachdem 'Brog mi gestorben war, reiste rGya gar Phyag na nach Tibet.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 1]
Die Postposition --kyi bar du steht auch hinter einem Praedikat, das eine Negation birgt, und traegt dann die Bedeutung "solange etwas noch nicht geschehen ist" bzw. "bis etwas geschehen ist".
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 2]
སངས་རྒྱས་ཡར་བྱོན་གྱི་གསུང་གིས། འདི་རྣམས་དང་མ་ཤི་བའི་བར་དུ་འགྲོགས་གསུང་པ་ཡོད།
Wylie: sangs rgyas yar byon gyi gsung gis / 'di rnams dang ma shi ba'i bar du 'grogs gsung pa yod /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| སངས་རྒྱས་ཡར་བྱོན་ | sangs rgyas yar byon | PN | Sangs rgyas yar byon | S:Erg (Teil) |
| གྱི་ | -gyi | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| གསུང་ | gsung | N (resp.) | Aussage; Rede | Einleitendes Nomen |
| གིས་ | -gis | KSuf | -- | Instrumentalmarkierung |
| འདི་ | 'di | DemPron | diese | pO (Teil) |
| རྣམས་ | -rnams | PlSuf | -- | Pluralsuffix |
| དང་ | -dang | PP | mit; an | PP-Markierung (Komitativ) |
| མ་ | ma | NegPart | nicht; noch nicht | Negation (zu shi) |
| ཤི་བ་ | shi ba | tmdV; 2.SF | sterben | Verbalnomen (Teil der PP) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| བར་ | bar | N | Zwischenzeit; bis | PP (Teil) |
| དུ་ | -du | PP | -- | PP-Markierung |
| འགྲོགས་ | 'grogs | tmdV; 1.,2.,3.SF | sich binden; sich anschliessen | P:VG3 (Imperativ) |
| གསུང་པ་ | gsung pa | tdV; 1.,3.SF | sagen (resp.) | Zitatverb |
| ཡོད་ | yod | EV | vorhanden sein | EV |
G: { sangs rgyas yar byon gyi gsung gis \<Einl\> / } { 'di rnams dang \<pO:PP\> ma shi ba'i bar du \<ABtemp:PP;Neg\> 'grogs \<P:VG3;Imp\> } gsung pa yod /
Ue: Sangs rgyas yar byon hat gesagt: "Binde [Dich] an diese [Dinge], bis [Du] (wtl.: solange [Du] noch nicht) gestorben bist!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 2]
Diese zusammengesetzten Postpositionen zur Bildung von temporalen Nebensaetzen werden nach dem Demonstrativum auch als satzeinleitende Temporaladverbiale verwendet.
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 2]
དེའི་འོག་ཏུ་ཤམྦྷ་ལའི་ཡུལ་ནས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་བྱུང་སྟེ་ཡུལ་དབུས་སུ་དར་བར་གྱུར་ཏོ།
Wylie: de'i 'og tu shambha la'i yul nas dpal dus kyi 'khor lo la sogs pa byang chub sems dpas mdzad pa'i 'grel pa rnams byung ste yul dbus su dar bar gyur to /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| དེ་ | de | DemPron | jener | Attribut |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| འོག་ | 'og | N | danach; unterhalb | ABtemp (Teil) |
| ཏུ་ | -tu | PP | -- | PP-Markierung |
| ཤམྦྷ་ལ་ | shambha la | ON | Shambhala | ABlok (Teil) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| ཡུལ་ | yul | N | Land | ABlok (Teil) |
| ནས་ | -nas | PP | aus | PP-Markierung (Ablativ) |
| དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ | dpal dus kyi 'khor lo | EN | Shrii Kaalacakra | S:Abs (Teil) |
| ལ་སོགས་པ་ | la sogs pa | Adv | usw. | Aufzaehlungspartikel |
| བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔ་ | byang chub sems dpa | N | Bodhisattva (Skt.) | S (des AttrS):Erg (Teil) |
| ས་ | -s | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| མཛད་པ་ | mdzad pa | tdV; 1.,2.,3.SF | verfassen (resp.) | P (AttrS):VG1;2.SF |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| འགྲེལ་པ་ | 'grel pa | N | Kommentar | S:Abs |
| རྣམས་ | -rnams | PlSuf | -- | Pluralsuffix |
| བྱུང་ | byung | tmdV; 2.SF | erscheinen | P1:VG6;2.SF |
| སྟེ་ | -ste | Konj | und (dann) | Kopulativkonjunktion |
| ཡུལ་ | yul | N | Land | ABlok (Teil) |
| དབུས་ | dbus | ON | dBus (Zentraltibet) | ABlok (Teil) |
| སུ་ | -su | PP | in | PP-Markierung |
| དར་བ་ | dar ba | tmdV; 1.,2.,3.SF | sich verbreiten | P2:VG6 |
| ར་ | -r | Konj | -- | Gliedsatzkonjunktion |
| གྱུར་ | gyur | tmdV; 2.SF | werden | P3:VG6;2.SF |
| ཏོ་ | -to | FinSuf | -- | Finalsuffix |
G: { de'i 'og tu \<ABtemp:PP\> shambha la'i yul nas \<ABlok:PP\> } { \<AttrS:\> byang chub sems dpas \<S:Erg\> mdzad pa'i \<P:VG1;2.SF;AttrSuf\> } { dpal dus kyi 'khor lo la sogs pa ... 'grel pa rnams O \<S:Abs\> byung ste \<P1:VG6;2.SF;Konj\> } { yul dbus su \<ABlok:PP\> dar bar \<P2:VG6;Konj\> gyur \<P3:VG6;2.SF\> to / }
Ue: Danach sind aus dem Land Shambhala Kommentare [wie zum] Shrii Kaalacakra-[tantra] usw. erschienen, die von Bodhisattvas verfasst worden waren, und hatten sich im Land [Tibet], in dBus, verbreitet.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 2]
གཤེགས་པའི་ཚེ་ངའི་སྤུར་མ་སྦྱོང་བར་ཞོག་གསུང་ [...]
Wylie: gshegs pa'i tshe nga'i spur ma sbyong bar zhog gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| གཤེགས་པ་ | gshegs pa | tmdV; 2.,4.SF | sterben (resp.) | Verbalnomen (Teil der PP) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| ཚེ་ | tshe | N | Zeit; Moment | ABtemp (PP) |
| ང་ | nga | PersPron | ich; mein | Attribut (Possessor) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| སྤུར་ | spur | N | Leichnam | dO:Abs |
| མ་ | ma | NegPart | nicht; ohne | Negation (zu sbyong) |
| སྦྱོང་བ་ | sbyong ba | tdV; 1.,3.SF | einaeschern; reinigen | ABmod (Teil) |
| ར་ | -r | PP | -- | PP-Markierung (adverbial) |
| ཞོག་ | zhog | tdV; 4.SF | lassen; zuruecklassen | P:VG1;4.SF (Imperativ) |
| གསུང་ | gsung | tdV; 1.,3.SF | sagen (resp.) | Zitatverb |
G: { gshegs pa'i tshe \<ABtemp:PP\> } { nga'i spur O \<dO:Abs\> ma sbyong bar \<ABmod:Neg;PP\> zhog \<P:VG1;4.SF\> } gsung [...]
Ue: Als er im Sterben lag, sagt[e] [er]: "Lasst meinen Leichnam zurueck, ohne [ihn] einzuaeschern!"
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 2-3]
Modale Postpositionen geben die Art und Weise an, wie etwas geschieht.
| Teilsatz1 | Postposition | Teilsatz2 |
|---|---|---|
| { [S2] P1 (=Verbalnomen) } | --kyi tshul gyis | { [S2] P2 } |
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 3]
མདོར་ན་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་། ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་དང་། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་མང་པོ་མཛད་ཅིང་གསུངས་ [...]
Wylie: mdor na gong du bshad pa'i tshul gyis / lo chen rin chen bzang po la brten nas brgyad stong pa dang / nyi khri snang ba dang / brgyad stong 'grel chen la sogs pa'i 'gyur mang po mdzad cing gsungs [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| མདོར་ན་ | mdor na | Adv | kurzum | Satzadverb |
| གོང་དུ་ | gong du | Adv | oben; zuvor | ABtemp/ABlok |
| བཤད་པ་ | bshad pa | tdV; 2.,3.SF | erklaeren | Verbalnomen (Teil der PP) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| ཚུལ་ | tshul | N | Art und Weise | PP (Teil) |
| གྱིས་ | -gyis | PP | in der Art wie | PP-Markierung (Instrumental) |
| ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ | lo chen rin chen bzang po | PN | Lo chen Rin chen bzang po | pO (Teil) |
| ལ་ | -la | PP | auf | PP-Markierung |
| བརྟེན་ | brten | tmdV; 2.,3.SF | sich stuetzen | Konjunktionale Phrase |
| ནས་ | -nas | Konj | -- | Konjunktion |
| བརྒྱད་སྟོང་པ་ | brgyad stong pa | EN | brGyad stong pa (Textname) | dO:Abs (Teil) |
| དང་ | -dang | Konj | und | Kopulativkonjunktion |
| ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ | nyi khri snang ba | EN | Nyi khri snang ba (Textname) | dO:Abs (Teil) |
| དང་ | -dang | Konj | und | Kopulativkonjunktion |
| བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ | brgyad stong 'grel chen | EN | Grosser Kommentar zum brGyad stong | dO:Abs (Teil) |
| ལ་སོགས་པ་ | la sogs pa | Adv | usw. | Aufzaehlungspartikel |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| འགྱུར་ | 'gyur | N | Uebersetzung | dO:Abs |
| མང་པོ་ | mang po | Adj | viele | dO:Abs (Teil) |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 1.,2.,3.SF | anfertigen (resp.) | P1:VG1;2.SF |
| ཅིང་ | -cing | Konj | und | Kopulativkonjunktion |
| གསུངས་ | gsungs | tdV; 2.,4.SF | lehren (resp.) | P2:VG1;2.SF |
G: mdor na \<Adv\> { \<TS1:\> gong du \<ABtemp\> bshad pa'i tshul gyis \<ABmod:PP\> / } { \<TS2:\> lo chen rin chen bzang po la brten nas \<Konj\> } { brgyad stong pa dang / nyi khri snang ba dang / brgyad stong 'grel chen la sogs pa'i 'gyur mang po O \<dO:Abs\> mdzad cing \<P1:VG1;2.SF;Konj\> gsungs \<P2:VG1;2.SF\> [...] }
Ue: Kurzum, in der Art und Weise wie es oben [im Text] erklaert worden ist, wurden gestuetzt auf Lo chen Rin chen bzang po viele Uebersetzungen angefertigt wie die [Uebersetzungen] der [Texte] brGyad stong pa, Nyi khri snang ba und des umfangreichen Kommentars zum brGyad stong usw. und [dann] gelehrt.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 3]
Kausale Postpositionen geben den Grund oder die Ursache an.
| Teilsatz1 | Postposition | Teilsatz2 |
|---|---|---|
| { [S2] P1 (=Verbalnomen) } | --kyi rkyen gyis | { [S2] P2 } |
| --kyi mthus | ||
| --kyi dbang gis | ||
| --kyi phyir |
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 3]
དེའི་ཚེ་ཡབ་ཀྱིས་མནན་གཏད་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནད་གཞིའི་རྟོག་པ་བྱུང་བས་ལོ་གསུམ་དུ་མཚམས་བཅད་པས་ནད་ཕལ་ཆེར་སངས།
Wylie: de'i tshe yab kyis mnan gtad byas pa'i rkyen gyis nad gzhi'i rtog pa byung bas lo gsum du mtshams bcad pas nad phal cher sangs /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| དེ་ | de | DemPron | jener | Attribut |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| ཚེ་ | tshe | N | Zeit | ABtemp |
| ཡབ་ | yab | N (resp.) | Vater | S:Erg (Teil) |
| ཀྱིས་ | -kyis | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| མནན་གཏད་ | mnan gtad | N | Unterdrueckungsritual | dO:Abs |
| བྱས་པ་ | byas pa | tdV; 2.SF | machen; vollziehen | Verbalnomen (Teil der PP) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| རྐྱེན་ | rkyen | N | Ursache; Umstand | PP (Teil) |
| གྱིས་ | -gyis | PP | aufgrund von; da | PP-Markierung (kausal) |
| ནད་གཞི་ | nad gzhi | N | Krankheit | Attribut (Teil) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| རྟོག་པ་ | rtog pa | N | Eindruck; Gedanke | S:Abs |
| བྱུང་བ་ | byung ba | tmdV; 2.SF | entstehen; auftreten | P1:VG6;2.SF |
| ས་ | -s | Konj | da; deswegen | Kausalkonjunktion |
| ལོ་ | lo | N | Jahr | ABtemp (Teil) |
| གསུམ་ | gsum | ZW | drei | ABtemp (Teil) |
| དུ་ | -du | PP | waehrend; fuer | PP-Markierung |
| མཚམས་ | mtshams | N | Zurueckziehung | dO:Abs (Teil) |
| བཅད་པ་ | bcad pa | tdV; 2.SF | abschneiden; verbringen | P2:VG1;2.SF |
| ས་ | -s | Konj | da; daher | Kausalkonjunktion |
| ནད་ | nad | N | Krankheit | S:Abs |
| ཕལ་ཆེར་ | phal cher | Adv | groesstenteils | ABmod |
| སངས་ | sangs | tmdV; 2.SF | beseitigt werden; sich aufloesen | P3:VG6;2.SF |
G: { de'i tshe \<ABtemp\> yab kyis \<S:Erg\> mnan gtad O \<dO:Abs\> byas pa'i rkyen gyis \<ABkaus:PP\> } { nad gzhi'i rtog pa O \<S:Abs\> byung bas \<P1:VG6;2.SF;Konj\> } { lo gsum du \<ABtemp:PP\> mtshams O \<dO:Abs\> bcad pas \<P2:VG1;2.SF;Konj\> } { nad O \<S:Abs\> phal cher \<ABmod\> sangs \<P3:VG6;2.SF\> / }
Ue: Da [sein] Vater zu jener Zeit [Rituale zur] Unterdrueckung vollzogen hatte, hatte [er] den Eindruck, [dass] [er] von einer Krankheit [befallen ist]. Deswegen verbrachte [er] drei Jahre in Zurueckziehung und daher wurde [seine] Krankheit groesstenteils beseitigt.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 3-4]
དེ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྤྱི་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།
Wylie: de ni mthar thug pa'i gnas yin pa'i phyir / de rjod par byed pa'i rgyud la yang rgyud rnams kun gyi spyi bo yin no zhes bshad do /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| དེ་ | de | DemPron | jener | S (Teil) |
| ནི་ | ni | FokPart | -- (Topikmarkierung) | Fokuspartikel |
| མཐར་ | mthar | N | Ende; schliesslich | ABtemp (Teil) |
| ཐུག་པ་ | thug pa | tmdV; 2.SF | erreichen; gelangen | Verbalnomen (AttrS) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| གནས་ | gnas | N | Zustand; Ort | SPraed:Abs |
| ཡིན་པ་ | yin pa | KV | sein | P1:KV |
| འི་ཕྱིར་ | -'i phyir | PP | weil | PP (kausal) |
| དེ་ | de | DemPron | jener | dO:Abs |
| རྗོད་པ་ | rjod pa | tdV; 1.,3.SF | darlegen | Verbalnomen (AttrS) |
| ར་ | -r | PP | -- | PP-Markierung |
| བྱེད་པ་ | byed pa | tdV; 1.SF | machen | Verbalnomen (AttrS) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| རྒྱུད་ | rgyud | N | Tantra | ABlok (Teil) |
| ལ་ | -la | PP | unter | PP-Markierung |
| ཡང་ | yang | FokPart | auch; gerade | Fokuspartikel |
| རྒྱུད་ | rgyud | N | Tantra | Attribut (Teil) |
| རྣམས་ | -rnams | PlSuf | -- | Pluralsuffix |
| ཀུན་ | kun | IndPron | alle | Attribut (Teil) |
| གྱི་ | -gyi | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| སྤྱི་བོ་ | spyi bo | N | Gipfel; Krone | SPraed:Abs |
| ཡིན་ | yin | KV | sein | P2:KV |
| ནོ་ | -no | FinSuf | -- | Finalsuffix |
| ཞེས་ | -zhes | ZitPart | folgendermassen | Zitatpartikel |
| བཤད་ | bshad | tdV; 2.,3.SF | erklaeren | P3:VG1;2.SF |
| དོ་ | -do | FinSuf | -- | Finalsuffix |
G: { \<TS1:\> de ni \<S:Fok\> mthar thug pa'i gnas O \<SPraed:Abs\> yin pa'i phyir \<P1:KV;PP\> / } { \<AttrS:\> de O \<dO:Abs\> rjod par byed pa'i \<P:VG1;1.SF;AttrSuf\> } { rgyud la yang \<ABlok:PP\> rgyud rnams kun gyi spyi bo O \<SPraed:Abs\> yin no \<P2:KV;FinSuf\> } zhes bshad \<P3:VG1;2.SF\> do /
Ue: Weil jener der Zustand ist, den [man] am Ende erreicht, wurde [er] folgendermassen erklaert: "Unter den Tantras, die jenen darlegen, sind [gerade diese Tantras] die Gipfel aller Tantras."
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 4]
Finale Postpositionen druecken einen Zweck oder eine Absicht aus.
| Teilsatz1 | Postposition | Teilsatz2 |
|---|---|---|
| { [S2] P1 (=Verbalnomen) } | --kyi ched du | { [S2] P2 } |
| --kyi don du / --kyi don la | ||
| --kyi phyir du | ||
| --kyi slad du |
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 4]
དེ་དག་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞེངས།
Wylie: de dag dgag pa'i ched du lha khang dang mchod rten dpag tu med pa bzhengs /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| དེ་དག་ | de dag | DemPron | jene | dO:Abs (des Verbalnomens) |
| དགག་པ་ | dgag pa | tdV; 1.,3.SF | abwehren; zurueckweisen | Verbalnomen (Teil der PP) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| ཆེད་ | ched | N | Zweck | PP (Teil) |
| དུ་ | -du | PP | um zu | PP-Markierung (final) |
| ལྷ་ཁང་ | lha khang | N | Tempel | dO:Abs (Teil) |
| དང་ | -dang | Konj | und | Kopulativkonjunktion |
| མཆོད་རྟེན་ | mchod rten | N | Stuupa | dO:Abs (Teil) |
| དཔག་ཏུ་མེད་པ་ | dpag tu med pa | Adj | zahllos; unermesslich | dO:Abs (Teil) |
| བཞེངས་ | bzhengs | tdV; 2.,4.SF | errichten (resp.) | P:VG1;2.SF |
G: { de dag O \<dO:Abs\> dgag pa'i ched du \<ABfin:PP\> } { lha khang dang mchod rten dpag tu med pa O \<dO:Abs\> bzhengs \<P:VG1;2.SF\> / }
Ue: Um jene abzuwehren, errichtete [er] zahllose Tempel und Stuupas.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 4-5]
སྡེ་སྣོད་སློབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་ཇོ་བོ་སེ་བཙུན་གྱི་སློབ་མ་མཛད།
Wylie: sde snod slob pa'i phyir du khams su byon nas jo bo se btsun gyi slob ma mdzad /
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| --------- | ----- | ------- | --------- | --------------------- |
| སྡེ་སྣོད་ | sde snod | N | Schriftkorb (Skt. pitaka) | dO:Abs (des Verbalnomens) |
| སློབ་པ་ | slob pa | tdV; 1.,3.SF | lernen | Verbalnomen (Teil der PP) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| ཕྱིར་ | phyir | N | Zweck; Grund | PP (Teil) |
| དུ་ | -du | PP | um zu | PP-Markierung (final) |
| ཁམས་ | khams | ON | Khams | ABlok (Teil) |
| སུ་ | -su | PP | nach | PP-Markierung |
| བྱོན་ | byon | tmdV; 2.,4.SF | reisen (resp.) | P1:VG3;2.SF |
| ནས་ | -nas | Konj | und (dann); nachdem | Temporalkonjunktion |
| ཇོ་བོ་སེ་བཙུན་ | jo bo se btsun | PN | Jo bo Se btsun | Attribut (Teil) |
| གྱི་ | -gyi | AttrSuf | -- | Attributivsuffix |
| སློབ་མ་ | slob ma | N | Schueler | OPraed:Abs |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 1.,2.,3.SF | agieren als (resp.) | P2:VG1;2.SF |
G: { sde snod O \<dO:Abs\> slob pa'i phyir du \<ABfin:PP\> } { khams su \<ABlok:PP\> byon nas \<P1:VG3;2.SF;Konj\> } { jo bo se btsun gyi slob ma O \<OPraed:Abs\> mdzad \<P2:VG1;2.SF\> / }
Ue: Um die Schriftkoerbe zu lernen, reiste [er] nach Khams und agierte als Schueler von Jo bo Se btsun.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 HO, S. 5]
[Aus LEK_32 UEB.pdf]
[Quelle: Lekt_32 UEB]
Tibetisch: ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བཞེས་པའི་ཚེ་ཁུ་བོ་རྒྱ་ནག་པ་སྐུ་གཤེགས་ནས་གདན་ས་མཛད།
Wylie: lo nyi shu rtsa bzhi bzhes pa'i tshe khu bo rgya nag pa sku gshegs nas gdan sa mdzad/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| ལོ་ | lo | Subst. | Jahr; Lebensjahr | dO:Abs (Kopf, des Verbalnomens bzhes pa) |
| ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ | nyi shu rtsa bzhi | ZW | vierundzwanzig | Attribut (zu lo) |
| བཞེས་པ་ | bzhes pa | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | nehmen (resp.); hier: erreichen (Alter) | P1:VG1;2.SF |
| འི་ཚེ་ | 'i tshe | PP | als; waehrend | ABtemp:PP |
| ཁུ་བོ་ | khu bo | Subst. | Onkel (Vatersbruder) | S:Abs (Kopf) |
| རྒྱ་ནག་པ་ | rgya nag pa | NZ | rGya nag pa | Apposition (zu khu bo) |
| སྐུ་གཤེགས་ | sku gshegs | tmdV; 2.SF (resp.) | sterben (resp.) | P2:VG6;2.SF |
| ནས་ | nas | Konj | nachdem | Konj |
| གདན་ས་ | gdan sa | Subst. | Sitz; Residenz; Kloster | dO:Abs |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | machen (resp.); hier: den Sitz uebernehmen | P3:VG1;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: bzhes pa -- bzhes pa -- bzhes pa (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_29 WL, Nr. 28]
Stammformen: gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
Stammformen: mdzad pa -- mdzad pa -- mdzad pa (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
G: { \<TS1temp:\> lo nyi shu rtsa bzhi 0 \<dO:Abs\> bzhes pa'i tshe \<P1:VG1;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> khu bo rgya nag pa 0 \<S:Abs\> sku gshegs nas \<P2:VG6;2.SF;Konj\> } { \<TS3:\> gdan sa 0 \<dO:Abs\> mdzad \<P3:VG1;2.SF\> / }
Uebersetzung: Als [er] vierundzwanzig Jahre [erreicht hatte] (wtl.: vierundzwanzig Jahre [an Lebensalter] genommen hatte), uebernahm [er], nachdem [sein] Onkel rGya nag pa verschieden war, den [Kloster]sitz.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 1]
Tibetisch: ལོ་དྲུག་ལོན་པའི་ཚེ་ཆོས་རྗེ་པའི་ཕྱོགས་ཕྱིར་བྱང་ངོས་སུ་བྱོན།
Wylie: lo drug lon pa'i tshe chos rje pa'i phyogs phyir byang ngos su byon/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| ལོ་ | lo | Subst. | Jahr; Lebensjahr | ABtemp (Kopf) |
| དྲུག་ | drug | ZW | sechs | Attribut (zu lo) |
| ལོན་པ་ | lon pa | tmdV; 1.,2.,3.SF + NomSuf | verstreichen | P1:VG6;2.SF |
| འི་ཚེ་ | 'i tshe | PP | als; waehrend | ABtemp:PP |
| ཆོས་རྗེ་པ་ | chos rje pa | NZ | Chos rje pa | Attribut (Possessor) |
| འི་ | 'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ཕྱོགས་ | phyogs | Subst. | Richtung; Seite; Gegend | ABlok (Kopf) |
| ཕྱིར་ | phyir | PP | in Richtung von | ABlok:PP |
| བྱང་ངོས་ | byang ngos | Subst. | Nordseite; noerdliche Richtung | ABlok (Kopf) |
| སུ་ | su | PP | nach; in | ABlok:PP |
| བྱོན་ | byon | tmdV; 2.,4.SF (resp.) | reisen; gehen (resp.) | P2:VG3;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: lon pa -- lon pa -- lon pa (tmdV) [Quelle: Lekt_29 WL, Nr. 29]
Stammformen: 'byon pa -- byon pa -- 'byon pa -- byon (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL]
G: { \<TS1temp:\> lo drug 0 \<S1:Abs\> lon pa'i tshe \<P1:VG6;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> chos rje pa'i phyogs phyir \<ABlok:PP\> byang ngos su \<ABlok:PP\> byon \<P2:VG3;2.SF\> / }
Uebersetzung: Als sechs Jahre verstrichen waren, reiste [er] in die Gegend von Chos rje pa nach Norden.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 2]
Tibetisch: གཞུར་བྱོན་ནས་ཡིག་ཀློག་ལ་སོགས་པ་སློབ་ཅིང་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཇོ་བོ་སེ་བཙུན་ཁམས་ནས་ལྷོ་བལ་དུ་བྱོན་པ་དང་མཇལ་བས་དད་པ་སྐྱེས།
Wylie: gzhur byon nas yig klog la sogs pa slob cing bzhugs pa'i tshe/ jo bo se btsun khams nas lho bal du byon pa dang mjal bas dad pa skyes/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| གཞུ་ | gzhu | ON | gZhu | ABlok (Kopf) |
| ར་ | -r | PP | nach; in | ABlok:PP |
| བྱོན་ | byon | tmdV; 2.,4.SF (resp.) | reisen (resp.) | P1:VG3;2.SF |
| ནས་ | nas | Konj | nachdem | Konj |
| ཡིག་ཀློག་ | yig klog | Subst. | Schreiben und Lesen | dO:Abs (Kopf) |
| ལ་སོགས་པ་ | la sogs pa | -- | usw. | Erweiterung |
| སློབ་ | slob | tdV; 1.SF | lernen | P2:VG1;1.SF |
| ཅིང་ | cing | Konj | und; waehrend | Konj |
| བཞུགས་པ་ | bzhugs pa | tmdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | verweilen (resp.) | P3:VG3;2.SF |
| འི་ཚེ་ | 'i tshe | PP | als; waehrend | ABtemp:PP |
| ། | / | -- | Trennstrich | -- |
| ཇོ་བོ་ | jo bo | NZ | Jo bo | S2:Abs (Kopf) |
| སེ་བཙུན་ | se btsun | NZ | Se btsun | Apposition |
| ཁམས་ | khams | ON | Khams | ABlok (Kopf) |
| ནས་ | nas | PP | aus; von | ABlok:PP |
| ལྷོ་བལ་ | lho bal | ON | lHo bal (Nepal) | ABlok (Kopf) |
| དུ་ | du | PP | nach | ABlok:PP |
| བྱོན་པ་ | byon pa | tmdV; 2.,4.SF (resp.) + NomSuf | reisen (resp.) | P4:VG3;2.SF |
| དང་ | dang | Konj | und; als | Konj (komitativ-temporal) |
| མཇལ་ | mjal | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | treffen; aufsuchen (resp.) | P5:VG2;2.SF |
| བས་ | bas | Konj | als; weil (--°s) | Konj (kausal/temporal) |
| དད་པ་ | dad pa | Subst. | Glaube | S3:Abs |
| སྐྱེས་ | skyes | tmdV; 2.SF | entstehen | P6:VG6;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: 'byon pa -- byon pa -- 'byon pa -- byon (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL]
Stammformen: slob pa -- bslabs -- bslab -- slobs (tdV) [Quelle: Lekt_07 WL; Lekt_12 WL]
Stammformen: bzhugs pa -- bzhugs pa -- bzhugs pa -- bzhugs (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL; Lekt_14 WL]
Stammformen: mjal ba -- mjal ba -- mjal ba (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_17 WL]
Stammformen: skye ba -- skyes pa -- skye ba (tmdV) [Quelle: Lekt_12 WL]
G: { \<TS1a:\> gzhur \<ABlok:PP\> byon nas \<P1:VG3;2.SF;Konj\> } { \<TS1b:\> yig klog la sogs pa 0 \<dO:Abs\> slob cing \<P2:VG1;1.SF;Konj\> } { \<TS1c:\> bzhugs pa'i tshe \<P3:VG3;2.SF;PP\> / } { \<TS2:\> jo bo se btsun 0 \<S2:Abs\> khams nas \<ABlok:PP\> lho bal du \<ABlok:PP\> byon pa dang \<P4:VG3;2.SF;Konj\> } { \<TS3:\> mjal bas \<P5:VG2;2.SF;Konj\> } { \<TS4:\> dad pa 0 \<S3:Abs\> skyes \<P6:VG6;2.SF\> / }
Uebersetzung: Nachdem [er] nach gZhu gereist war und waehrend [er dort] Schreiben und Lesen u.a. lernte und [im Studium] verweilte, traf [er] Jo bo Se btsun, der von Khams nach lHo bal gereist war, und [bei ihm] entstand Glaube.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 3]
Tibetisch: དུས་ཕྱིས་ཤིག་སེ་མཁར་ཆུང་པ་དིང་རིར་ཚོགས་འཁོར་ཞིག་ལ་བྱོན་པའི་དུས་ཁོང་དང་མཇལ།
Wylie: dus phyis shig se mkhar chung pa ding rir tshogs 'khor zhig la byon pa'i dus khong dang mjal/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དུས་ཕྱིས་ | dus phyis | Adv | spaeter; zu einer spaeteren Zeit | ABtemp |
| ཤིག་ | shig | IndPart | ein; einmal | Indefinitmarker |
| སེ་མཁར་ཆུང་པ་ | se mkhar chung pa | NZ | Se mkhar chung pa | S:Abs |
| དིང་རི་ | ding ri | ON | Ding ri | ABlok (Kopf) |
| ར་ | -r | PP | in; nach | ABlok:PP |
| ཚོགས་འཁོར་ | tshogs 'khor | Subst. | Versammlungskreis; tantrisches Fest | ABlok (Kopf) |
| ཞིག་ | zhig | IndPart | ein(e) | Indefinitmarker |
| ལ་ | la | PP | zu; bei | ABlok:PP |
| བྱོན་པ་ | byon pa | tmdV; 2.,4.SF (resp.) + NomSuf | reisen; gehen (resp.) | P1:VG3;2.SF |
| འི་དུས་ | 'i dus | PP | als; zur Zeit von | ABtemp:PP |
| ཁོང་ | khong | PersPron; 3. Pers. (resp.) | er; sie | pO:PP (Kopf) |
| དང་ | dang | PP | mit | PP |
| མཇལ་ | mjal | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | treffen; aufsuchen (resp.) | P2:VG2;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: 'byon pa -- byon pa -- 'byon pa -- byon (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL]
Stammformen: mjal ba -- mjal ba -- mjal ba (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_17 WL]
G: { \<TS1temp:\> dus phyis shig \<ABtemp\> se mkhar chung pa 0 \<S1:Abs\> ding rir \<ABlok:PP\> tshogs 'khor zhig la \<ABlok:PP\> byon pa'i dus \<P1:VG3;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> khong dang \<pO:PP\> mjal \<P2:VG2;2.SF\> / }
Uebersetzung: Als zu einer spaeteren Zeit Se mkhar chung pa zu einem tantrischen Fest nach Ding ri gereist war, traf [er] (= Se mkhar chung pa) ihn (= eine zuvor genannte Person).
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 4]
Tibetisch: ངས་ཀྱང་ཇོ་བོ་དང་མཇལ་བའི་དུས་སུ་དང་པོར་འདི་གནང་བ་ཡིན་གསུང་ [...]
Wylie: ngas kyang jo bo dang mjal ba'i dus su dang por 'di gnang ba yin gsung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| ངས་ | ngas | PersPron; 1. Pers. + KSuf | ich (Ergativ) | S:Erg |
| ཀྱང་ | kyang | FokPart | auch; sogar | FokPart |
| ཇོ་བོ་ | jo bo | NZ | Jo bo (Herr) | pO:PP (Kopf) |
| དང་ | dang | PP | mit | PP |
| མཇལ་བ་ | mjal ba | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | treffen (resp.) | P1:VG2;2.SF |
| འི་དུས་སུ་ | 'i dus su | PP | als; zur Zeit von | ABtemp:PP |
| དང་པོ་ | dang po | ZW / Adv | erster; erstens | ABtemp |
| ར་ | -r | PP | (Adverbialisierung) | ABtemp:PP |
| འདི་ | 'di | DemPron | dies; dieses | dO:Abs |
| གནང་བ་ | gnang ba | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | geben; ueberreichen (resp.) | P2:VG1;2.SF |
| ཡིན་ | yin | KV | sein (feststellend) | HV |
| གསུང་ | gsung | tdV; 1.,3.SF (resp.) | sagen (resp.) | P3:VG1;1.SF |
| [...] | [...] | -- | (Satz nicht vollstaendig) | -- |
Stammformen: mjal ba -- mjal ba -- mjal ba (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_17 WL]
Stammformen: gnang ba -- gnang ba -- gnang ba (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_11 WL]
Stammformen: gsung ba -- gsungs pa -- gsung ba (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_08 WL; Lekt_12 WL]
G: { \<Zitat:\> ngas kyang \<S:Erg;FokPart\> { \<TS1temp:\> jo bo dang \<pO:PP\> mjal ba'i dus su \<P1:VG2;2.SF;PP\> } dang por \<ABtemp\> 'di 0 \<dO:Abs\> gnang ba yin \<P2:VG1;2.SF;HV\> } gsung \<P3:VG1;1.SF\> [...]
Uebersetzung: "Auch ich habe dies zuerst gegeben, als [ich] den Jo bo traf", sagte [er] [...]
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 5]
Tibetisch: མཁན་ཆེན་པས་ཕྱག་རྟེན་བཏང་བའི་དུས་སུ་ཕྱག་ཕྲེང་ངོས་གཟུང།
Wylie: mkhan chen pas phyag rten btang ba'i dus su phyag phreng ngos gzung/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| མཁན་ཆེན་པ་ | mkhan chen pa | NZ | mKhan chen pa | S:Erg (Kopf) |
| ས་ | -s | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| ཕྱག་རྟེན་ | phyag rten | Subst. | Geschenk | dO:Abs |
| བཏང་བ་ | btang ba | tdV; 2.SF + NomSuf | geben; schicken | P1:VG1;2.SF |
| འི་ | -'i | PP | als; waehrend | PP (Bestandteil: --'i dus su) |
| དུས་སུ་ | dus su | PP | als; waehrend | ABtemp:PP |
| ཕྱག་ཕྲེང་ | phyag phreng | Subst. | Kette (resp.) | dO:Abs |
| ངོས་གཟུང་ | ngos gzung | tdV; 2.SF | erkennen | P2:VG1;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: gtong ba -- btang ba -- gtang ba -- thong (tdV; VG1) [Quelle: Lekt_19 WL]
Stammformen: ngos 'dzin pa -- ngos gzung -- ngos gzung (tdV; VG1) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 13]
G: { \<TS1temp:\> mkhan chen pas \<S1:Erg\> phyag rten 0 \<dO:Abs\> btang ba'i dus su \<P1:VG1;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> phyag phreng 0 \<dO:Abs\> ngos gzung \<P2:VG1;2.SF\> / }
Uebersetzung: Als mKhan chen pa ein Geschenk darbrachte, erkannte [er] [unter den Geschenken eine] Kette.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 6]
Tibetisch: དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དིང་རི་ན་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤེད་དུ་རྗེ་བཙུན་དང་མཇལ་ཞིང་གསུང་གླེངས་བགྱིས།
Wylie: dam pa sangs rgyas kyang ding ri na bzhugs pa'i skabs shed du rje btsun dang mjal zhing gsung glengs bgyis/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དམ་པ་སངས་རྒྱས་ | dam pa sangs rgyas | NZ | Dam pa Sangs rgyas | S:Abs (Kopf) |
| ཀྱང་ | kyang | FokPart | auch | FokPart |
| དིང་རི་ | ding ri | ON | Ding ri | ABlok |
| ན་ | na | PP | in | ABlok:PP |
| བཞུགས་པ་ | bzhugs pa | tmdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | verweilen; sich aufhalten | P1:VG3;2.SF |
| འི་ | -'i | PP | -- | PP (Bestandteil: --'i skabs shed du) |
| སྐབས་ཤེད་དུ་ | skabs shed du | PP | als; zur Zeit von | ABtemp:PP |
| རྗེ་བཙུན་ | rje btsun | NZ | rJe btsun (Ehrwuerden) | pO:PP |
| དང་ | dang | PP | mit | PP |
| མཇལ་ | mjal | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | treffen; aufsuchen | P2:VG2;2.SF |
| ཞིང་ | zhing | Konj | und | Konj |
| གསུང་གླེངས་ | gsung glengs | Subst. | Unterredung | dO:Abs |
| བགྱིས་ | bgyis | tdV; 2.SF (eleg.) | machen | P3:VG1;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: bzhugs pa -- bzhugs pa -- bzhugs pa -- bzhugs (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL, Nr. 18]
Stammformen: mjal ba -- mjal ba -- mjal ba (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_17 WL]
Stammformen: bgyid pa -- bgyis pa -- bgyi ba -- bgyis (tdV; eleg.) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 17]
G: { \<TS1temp:\> dam pa sangs rgyas kyang \<S:Abs;FokPart\> ding ri na \<ABlok:PP\> bzhugs pa'i skabs shed du \<P1:VG3;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> rje btsun dang \<pO:PP\> mjal zhing \<P2:VG2;2.SF;Konj\> } { \<TS3:\> gsung glengs 0 \<dO:Abs\> bgyis \<P3:VG1;2.SF\> / }
Uebersetzung: Auch Dam pa Sangs rgyas traf, als [er] sich in Ding ri aufhielt, [den] rJe btsun (den Ehrwuerden) und fuehrte [mit ihm] eine Unterredung.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 7]
Tibetisch: དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལ་གདན་སར་བཞུགས་ནས་ཞི་བར་མ་གཤེགས་ཀྱི་བར་དུ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་གཟུང།
Wylie: dgung lo sum cu rtsa lnga la gdan sar bzhugs nas zhi bar ma gshegs kyi bar du bshad sgrub kyi bstan pa gzung/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དགུང་ལོ་ | dgung lo | Subst. | Lebensjahr (resp.) | ABtemp (Kopf) |
| སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ | sum cu rtsa lnga | ZW | fuenfunddreissig | Attribut (zu dgung lo) |
| ལ་ | la | PP | in; im Alter von | ABtemp:PP |
| གདན་ས་ | gdan sa | Subst. | Sitz; Kloster | ABlok |
| ར་ | -r | PP | in | ABlok:PP |
| བཞུགས་ | bzhugs | tmdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | verweilen; sich aufhalten | P1:VG3;2.SF |
| ནས་ | nas | Konj | nachdem; und dann | Konj |
| ཞི་བར་ | zhi bar | Adv | friedlich | ABmod |
| མ་ | ma | NegPart | nicht; noch nicht | NegPart |
| གཤེགས་ | gshegs | tmdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | sterben (resp.) | P2:VG6;2.SF |
| ཀྱི་ | kyi | PP | -- | PP (Bestandteil: --kyi bar du) |
| བར་དུ་ | bar du | PP | bis; solange... nicht | ABtemp:PP |
| བཤད་སྒྲུབ་ | bshad sgrub | Subst. | Erklaerung [und] Praxis | Attribut (zu bstan pa) |
| ཀྱི་ | kyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| བསྟན་པ་ | bstan pa | Subst. | Lehre | dO:Abs |
| གཟུང་ | gzung | tdV; 3.SF | ergreifen; halten | P3:VG1;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: bzhugs pa -- bzhugs pa -- bzhugs pa -- bzhugs (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL, Nr. 18]
Stammformen: gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
Stammformen: 'dzin pa -- gzung ba -- gzung ba -- zung (tdV; VG1) [Quelle: Lekt_04 WL; Lekt_23 WL]
G: { \<TS1:\> dgung lo sum cu rtsa lnga la \<ABtemp:PP\> gdan sar \<ABlok:PP\> bzhugs nas \<P1:VG3;2.SF;Konj\> } { \<TS2temp:\> zhi bar \<ABmod\> ma gshegs kyi bar du \<P2:Neg;VG6;2.SF;PP\> } { \<TS3:\> bshad sgrub kyi bstan pa 0 \<dO:Abs\> gzung \<P3:VG1;2.SF\> / }
Uebersetzung: Nachdem [er] im Alter von fuenfunddreissig [Jahren] auf dem Klostersitz Platz genommen hatte, bewahrte [er] -- bis [er] friedlich verschied -- die Lehre [von] Erklaerung [und] Praxis.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 8]
Tibetisch: དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་གཤེགས་པའི་བར་དུ་དབང་དང་རྒྱུད་དང་གདམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་མཛད [...]
Wylie: dgung lo bdun cu rtsa bdun la gshegs pa'i bar du dbang dang rgyud dang gdams pa rnams kyis 'gro ba'i don shin tu rgya che bar mdzad [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དགུང་ལོ་ | dgung lo | Subst. | Lebensjahr (resp.) | ABtemp (Kopf) |
| བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་ | bdun cu rtsa bdun | ZW | siebenundsiebzig | Attribut (zu dgung lo) |
| ལ་ | la | PP | in; im Alter von | ABtemp:PP |
| གཤེགས་པ་ | gshegs pa | tmdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | sterben (resp.) | P1:VG6;2.SF |
| འི་ | -'i | PP | -- | PP (Bestandteil: --'i bar du) |
| བར་དུ་ | bar du | PP | bis | ABtemp:PP |
| དབང་ | dbang | Subst. | Weihe; Ermaechtigung | dO:Abs (Kopf) |
| དང་ | dang | Konj | und | Konj |
| རྒྱུད་ | rgyud | Subst. | Skt. tantra | dO:Abs |
| དང་ | dang | Konj | und | Konj |
| གདམས་པ་ | gdams pa | Subst. | muendliche Unterweisung | dO:Abs |
| རྣམས་ | rnams | PlSuf | -- | PlSuf |
| ཀྱིས་ | kyis | PP | durch; mittels | ABinstr:PP |
| འགྲོ་བ་ | 'gro ba | tmdV; 1.,3.SF / Subst. | Lebewesen; Wanderer | Attribut (Possessor) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| དོན་ | don | Subst. | Nutzen; Wohl | dO:Abs |
| ཤིན་ཏུ་ | shin tu | Adv | sehr | ABmod |
| རྒྱ་ཆེ་བར་ | rgya che bar | Adv | umfassend | ABmod |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | machen; wirken | P2:VG1;2.SF |
Stammformen: gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
Stammformen: mdzad pa -- mdzad pa -- mdzad pa (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
G: { \<TS1temp:\> dgung lo bdun cu rtsa bdun la \<ABtemp:PP\> gshegs pa'i bar du \<P1:VG6;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> dbang dang rgyud dang gdams pa rnams kyis \<ABinstr:PP\> 'gro ba'i don 0 \<dO:Abs\> shin tu \<ABmod\> rgya che bar \<ABmod\> mdzad \<P2:VG1;2.SF\> [...] / }
Uebersetzung: Bis [er] im Alter von siebenundsiebzig [Jahren] verschied, wirkte [er] durch Weihen, Tantras und muendliche Unterweisungen sehr umfassend zum Wohl der Lebewesen [...]
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 9]
Tibetisch: ཆོས་རྗེ་གཙང་པ་གཤེགས་རྗེས་སུ་དབོན་རས་དར་མ་སེང་གེས་གདན་ས་མཛད་པ་ཡིན [...]
Wylie: chos rje gtsang pa gshegs rjes su dbon ras dar ma seng ges gdan sa mdzad pa yin [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| ཆོས་རྗེ་ | chos rje | NZ | Chos rje | S1:Abs (Kopf, TS1) |
| གཙང་པ་ | gtsang pa | NZ | gTsang pa | Attribut (Beiname zu chos rje) |
| གཤེགས་ | gshegs | tmdV; 1.,2.,3.SF (resp.) | sterben (resp.) | P1:VG6;2.SF |
| རྗེས་སུ་ | rjes su | PP | nachdem; danach | ABtemp:PP |
| དབོན་རས་ | dbon ras | NZ | dBon ras | S2:Erg (Kopf, TS2) |
| དར་མ་སེང་གེ་ | dar ma seng ge | PN | Dar ma seng ge | Apposition (zu dbon ras) |
| ས་ | -s | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| གདན་ས་ | gdan sa | Subst. | Sitz; Kloster | dO:Abs |
| མཛད་པ་ | mdzad pa | tdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | machen | P2:VG1;2.SF |
| ཡིན་ | yin | KV | sein (assertiv) | HV |
Stammformen: gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs pa -- gshegs (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
Stammformen: mdzad pa -- mdzad pa -- mdzad pa (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
G: { \<TS1temp:\> chos rje gtsang pa 0 \<S1:Abs\> gshegs rjes su \<P1:VG6;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> dbon ras dar ma seng ges \<S2:Erg\> gdan sa 0 \<dO:Abs\> mdzad pa yin \<P2:VG1;2.SF;HV\> } [...]
Uebersetzung: Nachdem Chos rje gTsang pa verschieden war, hat dBon ras Dar ma seng ge den Klostersitz uebernommen (wtl.: den Sitz gemacht) [...]
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 10]
Tibetisch: དེ་ནས་ནུབ་མོ་ཐང་ཀ་བསྡུས་པའི་འོག་ནས་སོ་ཆུང་ཅིག་ཕྱེ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་མོ་མཚན་དང་ལྡན་པ་རུས་པའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་མང་པོ་ཕྱུང་ [...]
Wylie: de nas nub mo thang ka bsdus pa'i 'og nas so chung cig phye nas phyag rgya mo mtshan dang ldan pa rus pa'i rgyan la sogs pas brgyan pa mang po phyung [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དེ་ནས་ | de nas | Adv | danach; darauf | ABtemp |
| ནུབ་མོ་ | nub mo | Subst. | Abend; Nacht | ABtemp |
| ཐང་ཀ་ | thang ka | Subst. | Rollbild | dO:Abs (Kopf) |
| བསྡུས་པ་ | bsdus pa | tdV; 2.SF + NomSuf | zusammentragen | P1:VG1;2.SF |
| འི་འོག་ནས་ | 'i 'og nas | PP | nachdem (zusammengesetzte PP) | ABtemp:PP |
| སོ་ཆུང་ | so chung | Subst. | kleine [Tuer/Tuerchen / Behaeltnis] | dO:Abs (Kopf) |
| ཅིག་ | cig | IndPart | ein(e) | Indef |
| ཕྱེ་ | phye | tdV; 2.SF | oeffnen | P2:VG1;2.SF |
| ནས་ | nas | Konj | nachdem; und dann | Konj |
| ཕྱག་རྒྱ་མོ་ | phyag rgya mo | Subst. | Konsortin; Skt. mudra | dO:Abs (Kopf) |
| མཚན་ | mtshan [ma] | Subst. | Merkmal | dO:Abs (Teil) |
| དང་ | dang | PP | mit | PP |
| ལྡན་པ་ | ldan pa | V | versehen sein mit | AttrS (zu phyag rgya mo) |
| རུས་པ་ | rus pa | Subst. | Knochen | Attribut (Possessor) |
| འི་ | 'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| རྒྱན་ | rgyan | Subst. | Schmuck | Erg:PP (Kopf) |
| ལ་སོགས་པ་ | la sogs pa | PP | usw. | Erg:PP |
| ས་ | -s | KSuf | -- | Instrumentalmarkierung (Erg) |
| བརྒྱན་པ་ | brgyan pa | tdV; 2.SF | schmuecken; verzieren | AttrS (zu mang po) |
| མང་པོ་ | mang po | IndPron | viele | dO:Abs |
| ཕྱུང་ | phyung | tdV; 2.SF | herausnehmen | P3:VG1;2.SF |
Stammformen: bsdus pa (2.SF von 'du ba / sdud pa, tdV) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 27]
Stammformen: phye ba (2.SF von 'byed pa, tdV) [Quelle: Lekt_17 WL]
Stammformen: brgyan pa (2.,3.SF von rgyan pa, tdV) [Quelle: Lekt_15 WL]
Stammformen: phyung ba (2.SF von 'byin pa, tdV) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 32]
G: { \<TS1:\> de nas \<ABtemp\> nub mo \<ABtemp\> { \<AttrS:\> thang ka 0 \<dO:Abs\> bsdus pa'i 'og nas \<P1:VG1;2.SF;PP\> } so chung cig 0 \<dO:Abs\> phye nas \<P2:VG1;2.SF;Konj\> } { \<TS2:\> { \<AttrS:\> mtshan dang ldan pa \<Attr\> } { \<AttrS:\> rus pa'i rgyan la sogs pas \<S:Erg\> brgyan pa \<P4:VG1;2.SF;AttrSuf\> } phyag rgya mo ... mang po 0 \<dO:Abs\> phyung \<P3:VG1;2.SF\> } [...]
Uebersetzung: Danach oeffnete [er] nachts, nachdem [er] die Rollbilder zusammengetragen hatte, ein kleines [Tuerchen / eine kleine Truhe] und nahm viele Konsortinnen [-Darstellungen] heraus, die mit [guten] Merkmalen versehen und mit Knochenschmuck usw. geschmueckt waren.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 11]
Tibetisch: བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཚོགས་མཆོད་བཤམས་པའི་སྟེང་དུའང་འཇའ་རྣམས་འཁྱིལ་ཞིང་བསོད་པ་བྱུང་ངོ།
Wylie: bcom ldan 'das ma'i tshogs mchod bshams pa'i steng du'ang 'ja' rnams 'khyil zhing bsod pa byung ngo/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ | bcom ldan 'das ma | Subst. | Skt. bhagavant-in | Attribut (Possessor) |
| འི་ | 'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ཚོགས་མཆོད་ | tshogs mchod | Subst. | Opfergaben [bei einer] Zusammenkunft | dO:Abs (Kopf) |
| བཤམས་པ་ | bshams pa | tdV; 2.SF + NomSuf | zubereiten; zurechtmachen | P1:VG1;2.SF |
| འི་སྟེང་དུ་ | 'i steng du | PP | waehrend; als (zusammengesetzte PP) | ABtemp:PP |
| འང་ | 'ang | FokPart | auch | FokPart |
| འཇའ་ | 'ja' | Subst. | Regenbogen | S:Abs (Kopf) |
| རྣམས་ | rnams | PlSuf | -- | Pluralmarkierung |
| འཁྱིལ་ | 'khyil | tmdV; 1.,2.,3.SF | zusammenstroemen; sich wickeln | P2a:VG5;2.SF |
| ཞིང་ | zhing | Konj | und (zugleich) | Konj |
| བསོད་པ་ | bsod pa | V (?) | Lobpreisung (?) [Offene Frage] | P2b (Offene Frage) |
| བྱུང་ | byung | tmdV; 2.SF | entstehen; geschehen | P3:VG6;2.SF (HV) |
| ངོ | ngo | FinSuf | -- | FinSuf |
Stammformen: bshams pa (2.SF von 'jams pa / bsham pa, tdV) [Quelle: Lekt_25 WL]
Stammformen: 'khyil ba -- 'khyil ba -- 'khyil ba (tmdV; 1.,2.,3.SF) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 36]
G: { \<TS1:\> { \<AttrS:\> bcom ldan 'das ma'i tshogs mchod 0 \<dO:Abs\> bshams pa'i steng du \<P1:VG1;2.SF;PP\> } 'ang \<FokPart\> } { \<TS2:\> 'ja' rnams 0 \<S:Abs\> 'khyil zhing \<P2a:VG5;2.SF;Konj\> bsod pa \<P2b:Offene Frage\> byung ngo \<P3:VG6;2.SF;HV;FinSuf\> / }
Uebersetzung: Auch waehrend die Opfergaben [fuer] die Bhagavantin zubereitet worden waren, stroemten Regenbogen zusammen und es geschahen [Lobpreisungen / bsod pa]. [Offene Frage: siehe grammatik/offene_fragen_verben.md, Nr. 9]
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 12]
Tibetisch: པུ་ཏོ་བས་ར་སྒྲེང་དུ་མ་བྱོན་གོང་དུ་ཁོང་ལ་སྒོམ་གྱི་གདམས་པ་ཞུས་ [...]
Wylie: pu to bas ra sgreng du ma byon gong du khong la sgom gyi gdams pa zhus [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| པུ་ཏོ་བ་ | pu to ba | NZ | Pu to ba | S:Erg (Kopf) |
| ས་ | -s | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| ར་སྒྲེང་ | ra sgreng | ON | Ra sgreng | ABlok (Kopf) |
| དུ་ | du | PP | nach | ABlok:PP |
| མ་ | ma | NegPart | nicht | Neg (Teil von kyi gong du + Neg) |
| བྱོན་ | byon | tmdV; 2.,4.SF (resp.) | reisen; gehen | P1:VG3;2.SF |
| གོང་དུ་ | gong du | PP | bevor (zusammengesetzte PP; mit Neg.) | ABtemp:PP |
| ཁོང་ | khong | PersPron; 3. Pers.; resp. | er; sie | iO:Dat (Kopf) |
| ལ་ | la | KSuf | -- | Dativmarkierung |
| སྒོམ་ | sgom | Subst. | Meditation | Attribut (zu gdams pa) |
| གྱི་ | gyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| གདམས་པ་ | gdams pa | Subst. | muendliche Unterweisung | dO:Abs |
| ཞུས་ | zhus | tdV; 2.,4.SF (eleg.) | bitten; fragen | P2:VG1;2.SF |
Stammformen: 'byon pa -- byon pa -- 'byon pa -- byon (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL]
Stammformen: zhu ba -- zhus pa -- zhu ba -- zhus (tdV; eleg.) [Quelle: Lekt_11 WL]
G: { \<TS1:\> pu to bas \<S:Erg\> ra sgreng du \<ABlok:PP\> ma byon gong du \<P1:Neg;VG3;2.SF;PP\> } { \<TS2:\> khong la \<iO:Dat\> sgom gyi gdams pa 0 \<dO:Abs\> zhus \<P2:VG1;2.SF\> } [...]
Uebersetzung: Bevor Pu to ba nach Ra sgreng gereist war (wtl.: solange [er] noch nicht gereist war), bat [er] ihn (= einen zuvor genannten Lehrer) um eine muendliche Unterweisung in der Meditation.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 13]
Tibetisch: བསམ་ཡས་བཙད་པོའི་ལྟོ་འོག་ཏུ་མ་ཚུད་པའི་དབང་གིས། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་གྲགས།
Wylie: bsam yas btsad po'i lto 'og tu ma tshud pa'i dbang gis/ rje thams cad mkhyen pa zhes grags/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| བསམ་ཡས་ | bsam yas | EN | bSam yas (Kloster) | Attribut (zu btsad po) |
| བཙད་པོ་ | btsad po | Subst. | Koenig | Attribut (Kopf) |
| འི་ | 'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| ལྟོ་ | lto | Subst. | Magie | dO:Abs (Kopf) |
| འོག་ཏུ་ | 'og tu | PP | unter (zusammengesetzte PP) | PP |
| མ་ | ma | NegPart | nicht | Neg |
| ཚུད་པ་ | tshud pa | tmdV; 1.,2.,3.SF + NomSuf | hineinkommen; eingehen | P1:VG5;2.SF |
| འི་དབང་གིས་ | 'i dbang gis | PP | da; weil (zusammengesetzte PP) | ABkaus:PP |
| རྗེ་ | rje | Subst. / NZ | Herr; Meister | S:Abs (Kopf; Teil des NZ) |
| ཐམས་ཅད་ | thams cad | IndPron | alle(s) | Attribut |
| མཁྱེན་པ་ | mkhyen pa | tmdV; 1.,2.,3.SF (resp.) + NomSuf | wissen | AttrS (zu rje) |
| ཞེས་ | zhes | ZitPart | als; [so] genannt | ZitPart |
| གྲགས་ | grags | tmdV; 1.,2.,3.SF | bekannt sein; beruehmt sein | P2:VG6;2.SF |
Stammformen: tshud pa -- tshud pa -- tshud pa (tmdV; 1.,2.,3.SF) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 43]
Stammformen: grags pa -- grags pa -- grags pa (tmdV; 1.,2.,3.SF) [Quelle: Lekt_19 WL]
G: { \<TS1:\> bsam yas btsad po'i lto 'og tu \<ABlok:PP\> ma tshud pa'i dbang gis \<P1:Neg;VG5;2.SF;PP\> / } { \<TS2:\> { \<AttrS:\> thams cad 0 \<dO:Abs\> mkhyen pa \<Attr\> } rje 0 \<S:Abs\> zhes \<ZitPart\> grags \<P2:VG6;2.SF\> / }
Uebersetzung: Da [er] nicht unter den [magischen] Bann des Koenigs von bSam yas geraten war, wurde [er] als "rJe thams cad mkhyen pa" (der allwissende Herr) bekannt.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 14]
Tibetisch: ཡུལ་དེ་མཁའ་འགྲོ་མ་མང་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་གསང་སྔགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་བསྒོམ་ [...]
Wylie: yul de mkha' 'gro ma mang pos byin gyis brlabs pas gsang sngags kyi 'byung gnas yin pa'i phyir der bsgom [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| ཡུལ་ | yul | Subst. | Land; Gebiet | S:Abs (Kopf) |
| དེ་ | de | DemPron | jenes | Attribut (zu yul) |
| མཁའ་འགྲོ་མ་ | mkha' 'gro ma | Subst. | Skt. dakini ("Luftwandlerin") | S:Erg (Kopf) |
| མང་པོ་ | mang po | IndPron | viele | Attribut (zu mkha' 'gro ma) |
| ས་ | -s | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| བྱིན་ | byin | Subst. | Segen | dO:Abs (Kopf) |
| གྱིས་ | gyis | KSuf | durch; mittels | Instrumentalmarkierung |
| བརླབས་པ་ | brlabs pa | tdV; 2.SF (resp.) + NomSuf | geben; gewaehren | P1:VG1;2.SF |
| ས་ | -s | Konj | weil; da | Konj |
| གསང་སྔགས་ | gsang sngags | Subst. | Skt. mantra | Attribut (zu 'byung gnas) |
| ཀྱི་ | kyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| འབྱུང་གནས་ | 'byung gnas | Subst. | Ursprungsort; Quelle | SPraed:Abs |
| ཡིན་པ་ | yin pa | KV + NomSuf | sein | P2:KV |
| འི་ཕྱིར་ | 'i phyir | PP | weil; da (zusammengesetzte PP) | ABkaus:PP |
| དེར་ | der | Adv / PP | dort; dorthin | ABlok:PP |
| བསྒོམ་ | bsgom | tdV; 3.SF | meditieren | P3:VG1;3.SF |
Stammformen: brlabs pa (2.SF von rlob pa, tdV; resp.) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 45]
Stammformen: sgom pa -- bsgoms pa -- bsgom pa -- sgom(s) (tdV) [Quelle: Lekt_10 WL; Lekt_12 WL; Lekt_22 WL]
G: { \<TS1kaus:\> yul de 0 \<dO:Abs\> mkha' 'gro ma mang pos \<S1:Erg\> byin gyis \<ABmod\> brlabs pas \<P1:VG1;2.SF;Konj\> } { \<TS2kaus:\> gsang sngags kyi 'byung gnas 0 \<SPraed:Abs\> yin pa'i phyir \<P2:KV;PP\> } { \<TS3:\> der \<ABlok:PP\> bsgom \<P3:VG1;3.SF\> } [...]
Uebersetzung: Weil viele Dakinis jenes Land gesegnet hatten und [es] daher ein Ursprungsort der Mantras war, [moege man / werde] dort meditieren [...]
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 15]
Tibetisch: དགེ་བཤེས་སྒྲེ་པ་སྣེའུ་ཟུར་པ་ལ་གྲོགས་པ་འབུལ་དུ་བྱོན་པའི་ཕྱིར་གཡེར་བྱོན་ནས་ཁོང་གི་བླ་མཆོད་མཛད།
Wylie: dge bshes sgre pa sne'u zur pa la grogs pa 'bul du byon pa'i phyir g.yer byon nas khong gi bla mchod mdzad/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དགེ་བཤེས་ | dge bshes | NZ | dGe bshes | S:Abs (Kopf) |
| སྒྲེ་པ་ | sgre pa | NZ | sGre pa | Attribut (zu dge bshes) |
| སྣེའུ་ཟུར་པ་ | sne'u zur pa | NZ | sNe'u zur pa | iO:Dat (Kopf) |
| ལ་ | la | KSuf | -- | Dativmarkierung |
| གྲོགས་པ་ | grogs pa | Subst. | Beistand; Hilfe | dO:Abs |
| འབུལ་ | 'bul | tdV; 1.SF | geben; darbringen | P1:VG1;1.SF |
| དུ་ | du | Konj | um zu | Konj (final) |
| བྱོན་པ་ | byon pa | tmdV; 2.SF + NomSuf | reisen; kommen (resp.) | P2:VG3;2.SF |
| འི་ | -'i | PP | -- | ABkaus:PP (als Teil von --'i phyir) |
| ཕྱིར་ | phyir | PP | da; weil | ABkaus:PP |
| གཡེར་ | g.yer | ON | gYer | ABlok |
| བྱོན་ | byon | tmdV; 2.SF | reisen; kommen (resp.) | P3:VG3;2.SF |
| ནས་ | nas | Konj | und dann; nachdem | Konj |
| ཁོང་ | khong | PersPron; 3. Pers.; resp. | er; sie | Attribut (Possessor) |
| གི་ | gi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| བླ་མཆོད་ | bla mchod | Subst. | geistl. Lehrer und Opferempfaenger | dO:Abs |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 2.SF (resp.) | machen; ausfuehren | P4:VG1;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: 'bul ba -- phul ba -- dbul ba -- phul (tdV) [Quelle: Lekt_08 WL]
Stammformen: 'byon pa -- byon pa -- 'byon pa -- byon (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL]
Stammformen: mdzad pa -- mdzad pa -- mdzad pa -- mdzod (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
G: { \<TS1:\> dge bshes sgre pa 0 \<S:Abs\> { \<TS2fin:\> sne'u zur pa la \<iO:Dat\> grogs pa 0 \<dO:Abs\> 'bul du \<P1:VG1;1.SF;Konj\> } byon pa'i phyir \<P2:VG3;2.SF;PP\> } { \<TS3:\> g.yer \<ABlok\> byon nas \<P3:VG3;2.SF;Konj\> } { \<TS4:\> khong gi bla mchod 0 \<dO:Abs\> mdzad \<P4:VG1;2.SF\> / }
Uebersetzung: Da dGe bshes sGre pa gereist war, um sNe'u zur pa Beistand zu leisten, kam [er] nach gYer, und [daraufhin] agierte [er] als dessen geistlicher Lehrer und Opferempfaenger.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 16]
Tibetisch: སྡེ་སྣོད་སློབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་ཇོ་བོ་སེ་བཙུན་གྱི་སློབ་མ་མཛད།
Wylie: sde snod slob pa'i phyir du khams su byon nas jo bo se btsun gyi slob ma mdzad/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| སྡེ་སྣོད་ | sde snod | Subst. | Schriftkorb; Skt. pitaka | dO:Abs |
| སློབ་པ་ | slob pa | tdV; 1.SF + NomSuf | lernen | P1:VG1;1.SF |
| འི་ཕྱིར་དུ་ | -'i phyir du | PP | um zu | PP (final) |
| ཁམས་ | khams | ON | Khams | ABlok |
| སུ་ | su | PP | nach | ABlok:PP |
| བྱོན་ | byon | tmdV; 2.SF (resp.) | reisen; kommen | P2:VG3;2.SF |
| ནས་ | nas | Konj | und dann; nachdem | Konj |
| ཇོ་བོ་ | jo bo | NZ | Jo bo | Attribut (Possessor, Kopf) |
| སེ་བཙུན་ | se btsun | NZ | Se btsun | Attribut (zu jo bo) |
| གྱི་ | gyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| སློབ་མ་ | slob ma | Subst. | Schueler | dO:Abs |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 2.SF (resp.) | machen; ausfuehren | P3:VG1;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: slob pa -- bslabs pa -- bslab pa -- slobs (tdV) [Quelle: Lekt_07 WL]
Stammformen: 'byon pa -- byon pa -- 'byon pa -- byon (tmdV; resp.) [Quelle: Lekt_14 WL]
Stammformen: mdzad pa -- mdzad pa -- mdzad pa -- mdzod (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
G: { \<TS1fin:\> sde snod 0 \<dO:Abs\> slob pa'i phyir du \<P1:VG1;1.SF;PP\> } { \<TS2:\> khams su \<ABlok:PP\> byon nas \<P2:VG3;2.SF;Konj\> } { \<TS3:\> jo bo se btsun gyi slob ma 0 \<dO:Abs\> mdzad \<P3:VG1;2.SF\> / }
Uebersetzung: Um die Schriftkoerbe zu lernen, reiste [er] nach Khams und agierte als Schueler von Jo bo Se btsun.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 17]
Tibetisch: སྔོན་ཆོས་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསྟན་པ་འཛུགས་པའི་སླད་དུ་མཁན་པོ་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་དང་རིག་འཛིན་པདྨ་སྤྱན་དྲངས [...]
Wylie: sngon chos skyong ba'i rgyal po khri srong lde btsan gyis bstan pa 'dzugs pa'i slad du mkhan po bo dhi sa twa dang rig 'dzin padma spyan drangs [...]
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| སྔོན་ | sngon | Adv | frueher | ABtemp |
| ཆོས་སྐྱོང་བ་ | chos skyong ba | NZ | Chos skyong ba | AttrS (Apposition) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| རྒྱལ་པོ་ | rgyal po | Subst. | Koenig | AttrS (Apposition, zu khri srong ...) |
| ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ | khri srong lde btsan | PN | Khri srong lde btsan | S:Erg (Kopf) |
| གྱིས་ | gyis | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| བསྟན་པ་ | bstan pa | Subst. | Lehre; Religion | dO:Abs |
| འཛུགས་པ་ | 'dzugs pa | tdV; 1.SF + NomSuf | gruenden; einfuehren | P1:VG1;1.SF |
| འི་སླད་དུ་ | -'i slad du | PP | um zu | PP (final) |
| མཁན་པོ་ | mkhan po | NZ | mKhan po; Abt | dO:Abs (Kopf 1) |
| བོ་དྷི་ས་ཏྭ་ | bo dhi sa twa | Skt. | Skt. bodhisattva | Apposition (zu mkhan po) |
| དང་ | dang | Konj | und | Konj |
| རིག་འཛིན་ | rig 'dzin | NZ | Rig 'dzin | dO:Abs (Kopf 2) |
| པདྨ་ | padma | PN | Padma | Apposition (zu rig 'dzin) |
| སྤྱན་དྲངས་ | spyan drangs | tdV; 2.SF (resp.) | einladen; herbeibringen | P2:VG1;2.SF |
Stammformen: 'dzugs pa -- btsugs pa -- gzug pa -- tsugs (tdV) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 54]
Stammformen: spyan 'dren pa -- spyan drangs pa -- spyan 'dren pa -- spyan drongs (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_27 WL]
G: { \<TS1fin:\> sngon \<ABtemp\> chos skyong ba'i rgyal po khri srong lde btsan gyis \<S:Erg\> bstan pa 0 \<dO:Abs\> 'dzugs pa'i slad du \<P1:VG1;1.SF;PP\> } { \<TS2:\> mkhan po bo dhi sa twa dang rig 'dzin padma 0 \<dO:Abs\> spyan drangs \<P2:VG1;2.SF\> [...] }
Uebersetzung: Frueher hat der Chos skyong ba (wtl.: der die Lehre Schuetzende) genannte Koenig Khri srong lde btsan, um die Lehre einzufuehren, den Abt Bodhisattva und Rig 'dzin Padma [nach Tibet] eingeladen [...]
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 18]
Tibetisch: དེ་ནས་དུས་ཕྱིས་བླ་མས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆེད་དུ་མན་ངག་གསུམ་མཛད་དེ། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བརྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་མདོ་རྒྱས་མཛད།
Wylie: de nas dus phyis bla mas gsungs pa'i dgongs pa rtogs pa'i phyir/ bslab pa rin po che gsum la brten pa'i ched du man ngag gsum mdzad de/ lhag pa tshul khrims kyi bslab pa brgyud la bskyed pa'i phyir dam tshig mdo rgyas mdzad/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དེ་ནས་ | de nas | Adv | danach; darauf | ABtemp |
| དུས་ཕྱིས་ | dus phyis | Adv | spaeter; in spaeterer Zeit | ABtemp |
| བླ་མ་ | bla ma | Subst. | geistlicher Lehrer | S:Erg (Kopf) |
| ས་ | -s | KSuf | -- | Ergativmarkierung |
| གསུངས་པ་ | gsungs pa | tdV; 2.SF (resp.) + NomSuf | sagen; sprechen | AttrS (Relativsatz zu dgongs pa) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| དགོངས་པ་ | dgongs pa | Subst. (resp.) | Absicht; Intention | dO:Abs |
| རྟོགས་པ་ | rtogs pa | tmdV; 1.,2.,3.SF + NomSuf | erkennen; verstehen | P1 |
| འི་ཕྱིར་ | -'i phyir | PP | da; weil; um zu | PP (kausal/final) |
| བསླབ་པ་ | bslab pa | Subst. | Schulung | -- |
| རིན་པོ་ཆེ་ | rin po che | Adj | kostbar | Attribut (zu bslab pa) |
| གསུམ་ | gsum | ZW | drei | Attribut (zu bslab pa) |
| ལ་བརྟེན་པ་ | la brten pa | VPh | gestuetzt auf; basierend auf | ABkaus:VPh |
| འི་ཆེད་དུ་ | -'i ched du | PP | zum Zweck; in der Absicht | PP (final) |
| མན་ངག་ | man ngag | Subst. | direkte muendliche Unterweisung | dO:Abs (Kopf) |
| གསུམ་ | gsum | ZW | drei | Attribut (zu man ngag) |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 2.SF (resp.) | machen; verfassen | P2:VG1;2.SF |
| དེ་ | de | Konj | und (dann) | Konj |
| ལྷག་པ་ | lhag pa | Adj | hoeher | Attribut (zu tshul khrims kyi bslab pa) |
| ཚུལ་ཁྲིམས་ | tshul khrims | Subst. | Ordenspflicht; religioeses Gebot | Attribut (zu bslab pa) |
| ཀྱི་ | kyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| བསླབ་པ་ | bslab pa | Subst. | Schulung | dO:Abs |
| བརྒྱུད་ | brgyud | Subst. | [Geistes]strom | ABlok |
| ལ་ | la | PP | in; an | ABlok:PP |
| བསྐྱེད་པ་ | bskyed pa | tdV; 2.SF + NomSuf | hervorbringen; erzeugen | P3:VG1;2.SF |
| འི་ཕྱིར་ | -'i phyir | PP | um zu; da; weil | PP (final) |
| དམ་ཚིག་མདོ་རྒྱས་ | dam tshig mdo rgyas | EN | Dam tshig mdo rgyas (Textname) | dO:Abs |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 2.SF (resp.) | machen; verfassen | P4:VG1;2.SF |
| ། | / | -- | Satzendmarkierung | FinSuf |
Stammformen: gsungs pa -- gsungs pa -- gsungs pa -- gsungs (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_27 WL]
Stammformen: rtogs pa -- rtogs pa -- rtogs pa (tmdV) [Quelle: Lekt_12 WL]
Stammformen: mdzad pa -- mdzad pa -- mdzad pa -- mdzod (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
Stammformen: skyed pa -- bskyed pa -- bskyed pa -- skyed (tdV) [Quelle: Lekt_30 WL (bskyed rim)]
G: { \<SS:\> de nas \<ABtemp\> dus phyis \<ABtemp\> { \<TS1fin:\> { \<AttrS:\> bla mas \<S:Erg\> gsungs pa'i \<P:VG1;2.SF;AttrSuf\> } dgongs pa 0 \<dO:Abs\> rtogs pa'i phyir \<P1:VG5;2.SF;PP\> / } { \<TS2fin:\> bslab pa rin po che gsum la brten pa'i ched du \<ABkaus/fin:VPh;PP\> } { \<TS3:\> man ngag gsum 0 \<dO:Abs\> mdzad de \<P2:VG1;2.SF;Konj\> / } { \<TS4fin:\> lhag pa tshul khrims kyi bslab pa 0 \<dO:Abs\> brgyud la \<ABlok:PP\> bskyed pa'i phyir \<P3:VG1;2.SF;PP\> } { \<TS5:\> dam tshig mdo rgyas 0 \<dO:Abs\> mdzad \<P4:VG1;2.SF\> / } }
Uebersetzung: Danach, in spaeterer Zeit, verfasste [er] -- um die Absicht dessen, was der Lehrer gesagt hatte, zu verstehen, und gestuetzt auf die drei kostbaren Schulungen -- drei [direkte muendliche] Unterweisungen und verfasste -- um die hoehere Schulung in Ordenspflicht im [Geistes]strom hervorzubringen -- [den Text] Dam tshig mdo rgyas.
Anmerkungen:
[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 19]
Tibetisch: དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་ལྟ་སྟངས་མཛད་དེ་ནམ་མཁའི་བྱ་ཐམས་ཅད་ཕྱག་ཏུ་འབེབས་བཀའ་བསྒོ་བ་ཡང་ཉན་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ།
Wylie: dge 'dun rnams kyi dad pa 'phel ba'i don du lta stangs mdzad de nam mkha'i bya thams cad phyag tu 'bebs bka' bsgo ba yang nyan pa ni bcu gsum pa'o/
Morphemanalyse:
| Tibetisch | Wylie | Wortart | Bedeutung | Grammatische Funktion |
|---|---|---|---|---|
| ----------- | ------- | --------- | ----------- | ---------------------- |
| དགེ་འདུན་ | dge 'dun | Subst. | Gesamtheit der Geistlichen; Skt. sangha | Attribut (Possessor) |
| རྣམས་ | rnams | PlSuf | (Pluralsuffix) | PlSuf |
| ཀྱི་ | kyi | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| དད་པ་ | dad pa | Subst. | Glaube | S:Abs (im finalen TS) |
| འཕེལ་བ་ | 'phel ba | tmdV; 1.,2.,3.SF + NomSuf | zunehmen; sich mehren | P1:VG6;1.SF |
| འི་དོན་དུ་ | -'i don du | PP | damit; um zu | PP (final) |
| ལྟ་སྟངས་ | lta stangs | Subst. | Gesichtsausdruck; Miene | dO:Abs |
| མཛད་ | mdzad | tdV; 2.SF (resp.) | machen; ausfuehren | P2:VG1;2.SF |
| དེ་ | de | Konj | und (dann) | Konj |
| ནམ་མཁའ་ | nam mkha' | Subst. | Himmel | Attribut (Possessor) |
| འི་ | -'i | AttrSuf | -- | Genitivmarkierung |
| བྱ་ | bya | Subst. | Vogel | dO:Abs (Kopf) |
| ཐམས་ཅད་ | thams cad | IndPron | alle | Attribut (zu bya) |
| ཕྱག་ | phyag | Subst. | Hand (resp.) | ABlok |
| ཏུ་ | tu | PP | in; zu | ABlok:PP |
| འབེབས་ | 'bebs | tdV; 1.SF | hinunterwerfen; herabbringen | P3:VG1;1.SF |
| བཀའ་བསྒོ་བ་ | bka' bsgo ba | Subst. | Anweisung | dO:Abs |
| ཡང་ | yang | FokPart | auch; sogar | FokPart |
| ཉན་པ་ | nyan pa | tdV; 1.SF + NomSuf | hoeren; gehorchen | P4:VG1;1.SF |
| ནི་ | ni | FokPart | (Topikmarker) | FokPart |
| བཅུ་གསུམ་པ་ | bcu gsum pa | ZW | dreizehntes | SPraed:Abs |
| འོ | -'o | FinSuf | -- | FinSuf |
Stammformen: 'phel ba -- 'phel ba -- 'phel ba (tmdV) [Quelle: Lekt_12 WL]
Stammformen: mdzad pa -- mdzad pa -- mdzad pa -- mdzod (tdV; resp.) [Quelle: Lekt_04 WL]
Stammformen: 'bebs pa -- phab pa -- dbab pa -- phob (tdV) [Quelle: Lekt_32 WL, Nr. 67]
Stammformen: nyan pa -- nyan pa -- nyan pa -- nyon (tdV) [Quelle: Lekt_15 WL; Lekt_29 WL, Nr. 9]
G: { \<SS:\> { \<TS1fin:\> dge 'dun rnams kyi dad pa 0 \<S:Abs\> 'phel ba'i don du \<P1:VG6;1.SF;PP\> } { \<TS2:\> lta stangs 0 \<dO:Abs\> mdzad de \<P2:VG1;2.SF;Konj\> } { \<TS3:\> nam mkha'i bya thams cad 0 \<dO:Abs\> phyag tu \<ABlok:PP\> 'bebs \<P3:VG1;1.SF\> } bka' bsgo ba 0 \<dO:Abs\> yang \<FokPart\> nyan pa \<P4:VG1;1.SF\> ni \<FokPart\> bcu gsum pa 0 \<SPraed:Abs\> 'o / }
Uebersetzung: [Dass er,] damit der Glaube der Geistlichen sich mehre, eine Miene machte, und [dass die Voegel] auch [seiner] Anweisung, alle Voegel des Himmels [moegen] in [seine] Hand hinabkommen, gehorchten -- das ist das dreizehnte [Kapitel].
Anmerkungen:
nam mkha'i bya thams cad phyag tu 'bebs fungiert als zitierter/eingebetteter Inhalt der bka' bsgo ba ("Anweisung"): "die Anweisung, [dass] alle Voegel des Himmels in [die] Hand hinabkommen sollen". nyan pa (mit Subjekt: die Voegel) ist die Kernhandlung: "[dass die Voegel diese Anweisung] auch befolgten". Der Topikmarker ni markiert den ganzen vorhergehenden Sachverhalt als Subjekt des Identifikationssatzes mit bcu gsum pa'o ("[das] ist das dreizehnte [Kapitel]"). Damit ist der Satz eine kapitelschliessende Inhaltsangabe. [Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 20]lta stangs mdzad = "eine Miene machen / einen [bestimmten] Blick werfen" (lta stangs als dO + mdzad als Funktionsverb). bka' bsgo ba ist hier Substantiv ("Anweisung"), bka' bsgo bezieht sich auf die zugehoerige Tat, nicht auf ein eigenes Verb.[Quelle: Lekt_32 UEB, Satz 20]